În, 20 Mijdar 2026
  • Ji Bo Min
  • Favoriyên Min
  • Tomarên Min
  • Dîtinên Min
  • Blog
Video
Podcast
Zindî
Arşîv
Neşeriya Çalakiyan
Stêrk TV
  • DESTPÊK
  • ROJANE

    Nobeta ji bo girtiyên nexweş: Mafê jiyanê pîroz e, nabe bazartî bê kirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Nobeda li Arzoxlî ya li dijî projeya GES’ê 30 roj li pey xwe hişt

    Ji aliyê Stêrk TV

    Di Roja Mafên Zarokan a Cîhanê de li gelek bajaran çalakî hatin lidarxistin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Baroya Amedê: ‘Ji bo zarokan divê polîtîkayên civakî yên mayinde bêne afirandin’

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ji Serokê Desteya Giştî ya NY’ê banga li Myanmarê: ‘Rohingyayiyan vegerînin malên wan’

    Ji aliyê Stêrk TV

    DFG’ê belavkarên rojnameyan ên salên 90’î bi bîr anî

    Ji aliyê Stêrk TV
  • KURDISTAN

    Îranê kolberek qetil kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Îranê Mehdî Roşanî bi cezayê darvekirinê didarizîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    YRK: Rejîma Îranê êriş bir ser Serdeştê

    Ji aliyê Stêrk TV

    ‘Eger mafê çarenûsiyê ji gelên din re hatibe nasîn, çima ji Kurdan re neyê dayîn?’

    Ji aliyê Stêrk TV

    KJAR’ê cangoriyên Rojhilatê Kurdistanê bi bîr anî

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Mexmûrê Tûrnûvaya Futbolê ya Şehîd Baran Nujiyan destpê kir

    Ji aliyê Stêrk TV
  • JIN

    Li Amedê ji bo jinên hatin qetilkirin ‘dara bîrê’

    Ji aliyê Stêrk TV

    Gelawêj Ewrîn: Jin, Jiyan, Azadî felsefeyeke azadiyê ye

    Ji aliyê Stêrk TV

    Şadiye Dalkiran a ku keça wê hate kuştin: Divê jin li cihê ku tundî lê tê kirin nemîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    Tulay Hatîmogullari: Divê pêşengên aştiyê jin bin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Sêrt û Şirnexê çalakiyên ji bo berdana girtiyên jin ên nexweş

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li bajarên herêma Cizîrê çalakiyên 25’ê Mijdarê dewam dikin

    Ji aliyê Stêrk TV
  • ÇAND Û HÛNER

    Artêşa Sûdanê êriş kir: 4 jê zarok 15 kes mirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Mihrîcana Filman a Rojava ya Navneteweyî di roja 3’yemîn de didome

    Ji aliyê Stêrk TV

    10’emîn Festîvala Navneteweyî ya Şanoya Kolanê li Kerkûkê dest pê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Omer Bîçer: Divê sînemaya Kurd di pêvajoya aştiyê de hişê dîrokê biafirîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    Uysal: Hêza çêker û hevgirtinê ya hunerê dikare tevkariyê li pêvajoya aştiyê bike

    Ji aliyê Stêrk TV

    Rojên Fîlmên Kurd ên Serçavan a 12’emîn bi dawî bû

    Ji aliyê Stêrk TV
  • CÎHAN
  • YÊN DIN
    • Gotar
    • Civak
    • Rojava
    • Gotar
  • 🔥
  • HEMÛ BAJAR
  • AMED
  • STENBOL
  • BEHDÎNAN
  • ENQERE
  • ROJEV
  • QAMIŞLO
  • KOBANÊ
  • WAN
  • ŞENGAL
  • HESEKÊ
  • ŞIRNEX
  • MÊRDÎN
  • RIHA
  • LEZGÎN
  • ÊLIH
  • COLEMÊRG
Nûçeyên Lezgîn
Li Hewlêrê mirina bi guman a jinekê
Petrola di ser Îranê re ji bo Efganistanê hate birin wê bê lêkolîn
Agahî ji 2 jinên Kurd ên li Îranê hatin binçavkirin nayê wergirtin
Dadgeriya Îranê cezayê darvekirinê yê li 4 çalakgeran hatibû birîn erê kir
Êrîşkarê wêneyên şehîdan hate binçavkirin
Dîtina TîpanAa
Stêrk TVStêrk TV
  • Kurdistan
  • Jin
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Rojava
  • Rojane
  • Cîhan
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
  • Ji Bo Min
  • Dîtinên Min
  • Tomarên Min
  • Favoriyên Min
Bigere
  • Kategorî
    • Kurdistan
    • Jin
    • Ciwan
    • Çand û Hûner
    • Cîhan
  • BAJAR
    • HEMÛ BAJAR
    • AMED
    • STENBOL
    • QAMIŞLO
    • ŞEHBA
    • REQA
    • WAN
  • JI BO TE
    • Ji Bo Min
    • Tomarên Min
    • Favoriyên Min
    • Dîtinên Min
  • RÛPEL
    • Podcast
    • Video
    • Wêne
    • Gotar
Hesabê we heye? Têketin
Me bişopîne
© Mafên belavkirinê li ba Stêrk TV parastî ne 2024. Hemû maf parastî ne.
Stêrk TV > Blog > Zanist > 2025: Di zanistî û teknolojiyê de gavên nû
Zanist

2025: Di zanistî û teknolojiyê de gavên nû

Sala 2025'an di zanistî û teknolojiyê de dibe ku bibe saleke diyarker e. Ji sirên mejiyê mirovan heta bi sira madeya tarî bi van projeyan re tê xwestin, hem jiyana mirovan bê başkirin hem jî aliyên nayê zanîn ên gerdûnê bê keşifkirin.

Stêrk TV
Stêrk TV Dîroka nûkirinê: 2. Çile 2025 Dema xwendinê: 8 dq.
Parvekirin

Projeyên sereke yên ku wê aperoja teknolojî û zanistê diyar bike û armancên wan bi vî rengî ne:

DANÎNA NEXŞEYA GENETÎK A MEJIYÊ MIROVAN

Danîna nexşeya genetîk a mejiyê mirovan bi yekbûna qadên genetîk û zanista rehikan re ber bi dawiya sedsala 20’an berfireh bû. Piştî ku Projeya Genomê Mirov (HGP) sala 2003’an temam bû, di lêkolînên biyomedîkal de bû kêliyeke diyarker û ji bo fêhmkirina avaniya genetîk a mejî rêyên nû diyar kir. Projeya Human Brain ji aliyê Komîsyona Ewropayê ve sala 2013’an hate destpêkirin û ji bo fêhmkirina avaniya tevlîhev a mejî bû hewldaneke welê ku bi bikaranîna mejiyê çêkirî û teknolojiyên daneyê mezin derkete pêş.

Proje ji bo fêhmkirina şîfreyên genetîk ên mejî algorîtmayên mejiyê çêkirî û teknîkên diyarkirina nexşeya genetîk bi kar tîne. Tevnên rehikan û têkiliyên genetîk ên navbera herêmên cuda yên mejî xala diyarker a vî karî ye. Her wiha lêkolînkirina koka genetîk a nexweşiyên norolojîk ên weke Alzheimer, Parkinson û Otizmê hewl tê dayin rêbazên dermankirinê bê afirandin.

Bi sala 2025’an re armanc ew e ku hewldanên ji bo danîna nexşeya genetîk a mejî û ahengiya van agahiyan li rêbazên tedawiya şexsê bê temamkirin.

RÊ Û RÊBAZA HILBERÎNA ENERJIYÊ JI FEZAYÊ

Fikrê hilberîna enerjiyê ji fezayê di salên navîn ên sedsala 20’î de weke çîrokeke zanistî hatibe dîtin jî di sedsala 21’ê de bû armanceke rasteqîn. Konsepta, li şûna wergirtina enerjiya rojê ji ser rûyê erdê hilberîna wê li fezayê û ragihandina vê enerjiyê bêyî qeblo ji cîhanê re, bi karên saziyên mîna NASA û Ajansa Fezayî ya Ewropayê kete rojevê. RESPONDET projeyeke ku dixwaze vê teknolojiyê bi bi rêbaza enerjiya dikare nû bibe re bixe nava ahengiyê.

MALZEMEYÊN ZINDÎ YÊN KU DIKARIN XWE SERERAST BIKIN

Fikrê malzemeyên dikarin xwe nû bikin, bi sûdwergirtina ji hunera xwenûkirinê ya xwezayê di salên 1990’î de destpê kir. Karê destpêkê li ser polîman û malzemeyên weke beton destpê kiribe jî lêkolînên li ser bikaranîna organîzmayên zindî di deh salên dawî de zêde bûn. Projeya AM-IMATE hewldaneke pêşeng e ku materyalên biyolojîk ên mîna kuvarkan ji bo afirandina avaniyên nûkirî bi kar tîne.

Di çarçoveya projeyê de bi bikaranîna mîselyûmê re ku avaniyên kokê yên kuvarkan e, malzemeyên avaniyê yên dikarin nû bibin û xwe nû û sererast bikin, têne afirandin. Ev malzeme li derdora avahiyan, mobîlya û ambalajê li qadên cuda dikare bê bikaranîn.

Armanc ew e ku heta sala 2025’an ev malzeme pêşkêşî qada bazirganiyê bê kirin û di sektora lêkirina avahiyan de şoreşekê biafirîne.

DI PARASTINA MOZAN DE NÊZÎKATIYA TEKNOLOJÎK

Kêmbûna populasyona mozan di salên 2000’î de veguherî pirsgirêke welê ku bala zanyarên hawirdorê kişand. Ev rewş li ser hevsengiya ekosîstemê û hilberîna çandiniyê bû gefeke cidî. Projeya B-GOOD ji bo başkirina tenduristiya mozan bû hewldanek ku teknolojî û analîtîka daneyan gihand hev.

Daneyên li ser germahî, nêm, deng û liv û tevgera mozan a li kewaran, bi algorîtmayên mejiyê çêkirî tê nirxandin. Mêşvan jî bi sala van daneyan li ser rewşa tenduristiyê ya kewaran dibin xwedî agahî û destwerdana pêwîst jî dikarin di dema xwe de bikin.

Armanc ew e ku di sala 2025’an de populasyona mozan bê parastin û hilberîna çandiniyê bê dewamkirin.

BAJARÊN HÎN KES Û DOMDAR

Domdariya bajaran ji nîvê duyemîn ê sedsala 20’î û pê ve bû xaleke girîng a tevgerên hawirdorê. Di salên 2000’î de jî tekonolojiyên avahiya kesk û plansaziya bajarê ekolojîk navdar bû. Projeya CRAF projeyeke nûbûyî ye ku nêzîkatiyeke li tevlîkirina civakê û hunerê ya li veguherîna ekolojîk a bajaran nîşan dide.

Proje xwedî wan armancan e ku li bajaran qadên kesk bêne zêdekirin, rêyên bîsîkletan bêne zêdekirin û avahî bi berhemdariya enerjiyê bêne avakirin. Hunermend û civakên xwecihî hevkariyê dikin û modelên bajaran ên domdar ava dikin.

CRAFT ji xwe re dike armanc ku sala 2025’an domdariay hawirdorî ya bajaran û avakirina qadên hîn jiyanî pêk bîne.

KEŞIFKIRINA ELEMENTEKE NÛ

Keşifkirina elementên giran ên super ji salên navîn ên sedsala 20’î û pê ve bû parçeyekî girîng ji lêkolînên nukleer fîzîkê. Elementên dawî yên li tabloya periyodîk li qada laboratûwarê hatine sentezkirin û her yek ji wan li gel ku temenê xwe kurt jî be li qada fîzîka atomê agahiyên girîng bi xwe re aniye.

Keşfikirina elementeke nû ya super giran, wê bi bikaranîna amûra bilezkirina parçikan û cîhazên pîvandinê yên hesas pêk were. Taybetmendiyên avanî yên van elementan li qadên weke enerjiya nukleerê û avakirina malzemeyên nû dikare gavên girîng bide avêtin.

Di sala 2025’an de bi keşifkirina vê elementê re tê xwestin, tabloya periyodîk û feraseta fîzîkê ya binê atomê bê kûrkirin.

SIRA MADEYA TARÎ Û ENERJIYA TARÎ

Pênaseyên madeya tarî û enerjiya tarî di salên navîn ên sedsala 20’î de hatin ragihandin. Lê belê karên cidî yên destpêkê yên ji bo fêhmkirina van hêmanên nepen, di salên 2000’î de destpê kirin. Teleskopa Fezayê ya Nancy Grace Roman û tecrûbeya weke XENON, dixwaze li vê qadê gavên girîng biavêjin.

Diyarkirina nexşeya belavbûna madeya tarî û pîvandina bandora enerjiya tarî li ser berfirehbûna gerdûnê ji armancên bingehîn ên van projeyan e. Teleskopên pêşketî û dedektorên binê erdê di van lêkolînan de bi roleke girîng radibin.

Sala 2025’an têkildarî madeya tarî û enerjiya tarî de dibe ku agahiyên şênber pêşkêş bike. Ev agahî jî ji bo fêhmkirina avaniya bingehîn a gerdûnê û paşeroja wê di asta krîtîk de girîng e.

DI TIPÊ DE GAVÊN NÛ: CRISPR Û ŞOREŞA GENETÎK

CRISPR (Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats) ku tekonolojiya birêkûpêkkirina gen e, di sala 2012’an de bi pêşengiya Jennifer Doudna û Emmanuelle Charpentier ji cîhana zanistiyê re hate nasandin. Ev rêbaz bi sûdwergirtina ji sîstema xweparastinê ya xwezayî ya bakteriyan hate afirandin û kir ku deverên spesîfîk ên li DNA’yê bi rengekî hesas bêne birêkûpêkkirin. Di sala 2020’î de Doudna û Charpentier, ji ber karên xwe yên li ser CRISPR’ê hêjayî Xelata Kîmyayê ya Nobelê hatin dîtin. Ji ber ku ev teknolojî di dermankirina nexweşiyên genetîk de dikare şoreşeke gengaz pêk bîne, gelekî bal kişand.

YÊN HATINE ÊTÎKETKIRIN HEMÛ BAJAR

Ji me agahî bistîne!

Eger tu bibî abone em ê nûçeyên lezgîn yekser ji maîla te re bişînin.
Eger tu bibî abone te we wateyê ku tu Polîtikaya Malpera Me dipejînî û dîsa tê wê wateyê ku tu Şert û Mercên me qebûl dikî. Tu kendî bixwazî dikarî ji abonetiyê derkevî
Çi Difikirî?
.0
.0
.0
.0
.0
.0
Nûçeya Berê Cemîl Bayik: 2025 wê ji bo gelê Kurd û têkoşîna azadiyê bibe sala serketinê
Nûçeya Pişt re ‘Heta ku pirsgirêka Kurd çareser nebe pirsgirêka mûçeyê kêmtirî jî çareser nabe’
Nirxandinek Bike Nirxandinek Bike

Nirxandinek Bike Cancel reply

You must be logged in to post a comment.

Me Bişopîne!

Tu dikarî li ser gelek platforman rûpelên me bişopînî.
FacebookBiecibîne
TwitterBişopîne
PinterestPîn bike
InstagramBişopîne
YoutubeSubscribe
TiktokBişopîne
TelegramBişopîne
Google NewsBişopîne
LinkedInBişopîne
- Frekans -
Ad image
- Frekans -
Ad image

Navarokên Li Pêş

Şehîdên Qamişloyê wê bêne veşartin

Xalîde Îsa û kurê wê Hejar Silêman ku di êrişa dewleta Tirk de li Qamişloyê…

Ji aliyê Stêrk TV

HBDH: Em têkoşîna hemû jinên rabûne ser piyan silav dikin

HBDH'ê bi wesîleya 25'ê Mijdarê daxuyanî da û got, "Em têkoşîna azadî û rizgariyê ya…

Ji aliyê Stêrk TV

Altûn: Antî-Amerîkî antî-emperyalîzmî nîne*

Altûn: Antî-emperyalîstbûn tê wateya dijberiya li sîstema cîhana emperyalîst, dijberiya li hegemonya cîhana emperyalîst, dijberiya…

Ji aliyê Stêrk TV

Ev jî di be ku bala te bikşînin

Jin

Platforma Giştî ya Neteweyî ya Jinên Kurd li Silêmanî hate lidarxistin

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

Nobeda li Arzoxlî ya li dijî projeya GES’ê 30 roj li pey xwe hişt

Ji aliyê Stêrk TV
Rojane

Ji Serokê Desteya Giştî ya NY’ê banga li Myanmarê: ‘Rohingyayiyan vegerînin malên wan’

Ji aliyê Stêrk TV
Kurdistan

Îranê kolberek qetil kir

Ji aliyê Stêrk TV
Ya Berê Ya Pişt re
Stêrk TV
Stêrk TV
Stêrk TV

Li Ser Şopa Heqîqetê

Stêrk TV ji sala 2009an ve di warên siyasî, civakî, çandî û hunerî de weşanê dike. Bi nêrîna azadiya jinê û avakirina civakeke demokratîk, Stêrk TV xebatên civakî, çandî, hunerî, dîrokî, aborî û yên jîngehê dimeşîne. Di çarçoveya parastin û pêşxistina çand û zimanê Kurdî de, bi zaravayên Kurmancî, Soranî, Kirmanckî û Hewramî nûçe û bernameyên cûrbicûr amade dike û diweşîne. Stêrk TV xizmetê li çand û hunera Kurdî dike.

Facebook Twitter Youtube Rss Medium
Kategorî
  • Kurdistan
  • Rojane
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Jin
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
Rûpel
  • Têkîlî
  • Frekans
  • Derbarê me de
  • Şert û Merc
  • Rêgezên Malperê
  • Kar Xwestin
  • Kunye

© Stêrk TV. Hemû mafê wê parastîne

adbanner
AdBlock Asteng Dike
Malpera me de reklam hene, ji ber vê sedemê malpera me bixin listeya spî ya AdBlock'ê
Temam, ez ê li listeya spî zêde bikim
Hûn bi xêr hatin

Têkevin hesabê xwe

Te paroleya xwe jibîr kir?