Alîkarê berê yê Wezîrê Karên Derve yê Îtalyayê Franco Danieli yê hiqûqnas ku Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk ji nêz ve dişopîne, Rêber Apo weke aktorê esasî yê çareseriya pirsgirêkê pênase kir û ji bo serketina pêvajoyê işaret bi girîngiya azadiya wî kir.
Dîplomat Franco Danieli Rêber Apo şiband qehremanên neteweyî yên dema Risorgimento ya Îtalyayê û got, “Giuseppe Garibaldi û Giuseppe Mazzini yên ji bo rizgariya Îtalyayê têkoşiyan çi be, Ocalan jî bi gelê Kurd ew e. Lîderî dîrokî yê gelê Kurd e, divê bê berdan.”
Dîplomatê Îtalî ragihand ku pêvajoya bi pêşengiya Rêber Apo tê meşandin ji bo gelên Tirkiyeyê hêviyeke mezin e û destnîşan kir ku helwesta dewletê bi taybetî ya Erdogan ne cihê baweriyê ye.
Danieli ji ANF’ê re axivî û diyar kir ku pêvajoya diyalogê ya dewam dike di serî de ji bo gelê Kurd, ji bo hemû gelên li Tirkiyeyê tê wateya hêviyeke mezin. Danieli işaret bi gavên dîrokî kir ku ji aliyê Tevgera Azadiyê ya Kurd ve hatin avêtin û helwesta dewleta Tirk rexne kir ku ji bo serketina pêvajoyê gavên şênber neavêtiye. Danieli got, nêzîkatiya dewletê ne cihê baweriyê ye û axaftina xwe bi vî rengî dewam kir: “Berê jî pêvajoyên bi heman rengî qewimîn û ji ber helwesta dewletê bi ser neket. Em di demeke nû de ne. Komîsyonek heye ku di bin sîwana parlamentê de hatiye avakirin û hevdîtin bi Ocalan re kir. Ocalan nexşerêyek pêşniyar kir, lê belê aliyê dewletê hîn helwesteke şênber nîşan nedaye. Divê neyê jibîrkirin ku Tirkiyeyek heye ku muxatabê Erdogan, partiya wî û dadgerên wî ye. Nepêkane ku mirov Tirkiyeyê weke welatekî demokratîk pênase bikin. Cudahiya navbera hêzan nîne, dadgerî serbixwe nîne.”
‘DEMOKRATÎK BÛN, AN JÎ PARASTINA DESTHILATDARIYÊ?’
Danieli ragihand ku pirsgirêka diyarker a li ser pêvajoyê helwesta Erdogan e û destnîşan kir ku çareserî û aştiyeke rasteqîn tenê li welatekî demokratîk dikare pêk were. Danieli diyar kir ku helwesta Serokkomar Erdogan û kiryarên antî demokratîk ên li hemberî muxalefetê yên di vê demê de têne kirin li gorî ruhê pêvajoyê nînin û got, “Armanca Erdogan çi ye? Gelo demokratîkbûn e yan jî parastina desthilatdariyê ye? Bêguman armanca xwe parastina desthilatdariyê ye. Ji ber vê yekê di mijara samimiyeta ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd de nikarim jê bawer bikim. Di vê demê de zextên siyasî yên li ser CHP’ê, doza Îmamoglû û ragirtina siyasetmedarên din li girtîgehê, radixe pêş çavan bê rewşa serxwebûna dadgeriyê li Tirkiyeyê çi ye. Li welêt cudahiya navbera hêzan nîne. Bi hikumet û dewleteke ku demokratîk nîne muzakere tê kirin. Ev rewş ne cihê baweriyê ye. Li gel van hemûyan divê mirov muzakereyan dewam bikin, têkoşîna ji bo demokratîkbûna welêt dewam bikin.”
‘ABDULLAH OCALAN FIKREKÎ RAST AFIRAND’
Danieli anî ziman ku di rêya ber bi çareseriyê ve rola Rêber Apo diyarker e û axaftina xwe bi vî rengî dewam kir: “Ocalan lîderek e ku gelê Kurd temsîl dike. Li gorî min, Giuseppe Garibaldi û Giuseppe Mazzini yên ku di sedsala 19’an de ji bo Îtalyayê ji Awûstûryayê rizgar bikin têkoşiyan ji bo Îtaliyan têne çi wateyê, Ocalan jî ji bo gelê Kurd tê heman wateyê. Ocalan mirovek e ku dîroka gelê Kurd nivîsandiye. Biryarên ku wergirtiye li ser pêvajoyên dîrokî yên dhan salan nirxandiye. Em di demeke welê de ne ku Yekîtiya Sowyetan hilweşiya ye, şerên herêmî diqewimin û li cîhaneke welê ne ku Papa Francesco ji bo wê digot ‘Şerê cîhanê yê sêyemîn ê parçebûyî’. Ev hemû dît û li gorî min fikrekî rast afirand Qala demokratîkbûna Tirkiyeyê dike Em alîgirê demokrasiyê ne? Belê. Wê demê ev nêzîkatî rast e.”
‘GELEKÎ ERÊNÎ Û GUNCAW E’
Dîplomatê Îtalyayî Danieli işaret bi modelên xweseriyê yên berfireh ên li Ewropayê kir û mînaka Alto Adige (Tirol a Başûr) a li Îtalyayê da: “Piştî Şerê Cîhanê yê Yekemîn me Alto Adige ji Awûstûryayê stand. Me ziman û çanda wê parast. Mirovên li wê derê ne niha di nava aramiyê de ne. Ev yek modeleke xweseriyê ya cidî ye. Fikrên ku Ocalan pêşniyar dikin jî gelekî erênî ne û dikarin bi cih bêne anîn. Ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd wezîfe û berpirsyarî dikeve ser milê civaka navneteweyî jî. Mixabin Neteweyên Yekbûyî niha bêkêr e. Yekîtiya Ewropa jî ji ber polîtîkayên Trump û Putin lawaz bûye. Li gel vê yekê jî Ewropa dikare zexta demokratîk li ser Tirkiyeyê zêde bike. Ewropa ne di wê hêzê de ye ku piştgiriya vê pêvajoyê bike, lê belê ji bo ev firsend ji aliyê hikumeta Tirk ve bê nirxandin dikare zorê bide hikumeta Tirk.”
