Komîsyona Ziman, Çand û Hunerê ya Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) bi wesîleya 21’ê Sibatê Roja Zimanê Dayikê ya Cîhanî daxuyaniyek nivîskî ye.
Daxuyanî bi vî rengî ye:
“Yek ji bingehên herî esasî yê hebûna gelan azadiya zimanî ye. Ji ber vê yekê têkoşîna li dijî polîtîkayên înkar, asîmîlasyon û tasfiyeyê yên ku li dijî mafê zimanê dayikê tên meşandin, berî her tiştî, pêdiviyeke jêneger a mirovbûnê ye. Zimanê dayikê bîr, nasname û bingeha hebûna azad a gelan e. Parastina vî mafî şertê jêneger ê jiyaneke wekhev, azad û demokratîk a civakî ye. Civakeke ku ji zimanê xwe yê dayikê tê qutkirin, ne tenê bi windakirina zimanekî re; di heman demê de bi xetereya windakirina dîrok, çand, rastiya xwe ya neteweyî û civakî jî re rû bi rû dimîne.
Li Tirkiyeyê têgihiştina netew-dewletê ya yekpare û navendperest a tund, wek duh îro jî li dijî hebûna zimanî û çandî ya gelan polîtîkayên inkâr, asîmîlasyon û tasfiyeyê didomîne. Tevî hemû têkoşîn û daxwazên civakî yên gelê Kurd, polîtîka û sepandinên ku li dijî hebûna gel a zimanî û çandî tên meşandin mînaka herî aşkera ya vê rastiyê ye.
Li Tirkiyeyê di encama polîtîkayên înkar û asîmîlasyonê de gelek zimanên kevnar gihiştine sînorê windabûnê û ev xetere her roj zêdetir dibe. Ubixî û Yewnaniya Kapadokyayê bi tevahî winda bûne; Zaravayê kevnar ê Kurdî Zazakî/Kirmanckî, herwiha Lazî, Hemşînî, Abazayî, Çerkezî, Suryanî, Yewnaniya Pontusê, Ermeniya Rojavayî û Romanî jî bi xetereyeke micîd a winda bûnê re rû bi rû ne.
Civaka demokratîk jiyaneke wisa ye ku cudahiyan înkar nake, azadiya wan diparêze. Azadiya zimanî rêgeza bingehîn a vê jiyanê ye; hemû mafên derbarê zimanê dayikê de jêneger in. Aştiya civakî ne bi ferzkirina yekperestiyê, li ser bingeha wekhevî û azadiyê bi nasîna ziman, nasname û çandan pêk tê.
Ji ber vê yekê, divê mafê hemû gelan ê fêrbûn, bikaranîn, pêşxistin û wek zimanê perwerdehiyê hilbijartina zimanê dayikê were misogerkirin. Divê jiyana giştî bi têgihiştineke pirzimanî û wekheviyê ji nû ve bê birêkûpêkkirin. Aştiyeke dadwer û civakeke demokratîk tenê li ser bingeha ku ziman azad in dikare were avakirin.
Di çarçoveya Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk a ku di serî de Birêz Abdullah Ocalan bi hewldanên gelek derdoran heta îro hatiye de, di derbarê vesazkirinên zagonî yên li Meclîsê ku dê bên kirin de hêvî û daxwazên gelê Kurd û hemû gelan aşkera û zelal in. Divê têgihiştinên hiyerarşîk, yekperest, derker, qedexeker û bişavker bi dawî bibin; ne ku hiqûqa serdestan, divê hiqûqa wekhevan bê damezrandin. Di navbera zimanan de ne serwerî, divê aşti; di navbera nasnameyan de ne serdestî, divê wekhevî bê avakirin. Ji bo aştiya civakî, di serî de perwerdehiya bi zimanê dayikê, divê mafên zimanî bên temînkirin û statûya zagonî bê misogerkirin.
Parastina azadiya zimanan, avakirina azadî û aştiyê civakê ye. Bi boneya 21’ê Sibatê Roja Zimanê Dayikê ya Cîhanî em carek din dubare dikin: Azadiya ziman bingeha civaka demokratîk û aştiya birûmet e.
Ji ber vê yekê, em gazî hemû kesan dikin ku têkoşîna zimanê dayikê bilind bikin.
Ji hemû zimanan re Wekhevî û Azadî!
Zimanê Dayikê Hebûna Me, Nasnameya Me û Rûmeta Me ye.”
