Binarê Qendîlê ji bo berxwedaniya gelê Kurd, di demên cuda de malûvanî li gelek têkoşîn û şoreşgeran re kiriye. Heya roja îro jî ala serfiraziya gelê Kurd, di destê yên ku xwe spartine xaka Çiyayê Qendîlê de ye.
Di heman demê de xwezaya Qendîlê bi hatina biharê re wisa balkêş dibe ku mirovan ber bi xweşikbûna xwe ve dikişîne. Yek ji cihên balkêş ê vê erdnîgariyê gundê Zewkê ye ku bi bedewbûna xwe di demsala biharê de xwe dixemilîne.
JIYANA GUND PÊNASEYA CIVAKBÛNÊ YE
Gundê Zewkê li herêma Şehîd Harûn a Binarê Qendîlê ye. Li aliyekî vî gundî zinarên bilind ên çiyayên Asosan û Rojhilat, li aliyê din jî Binarê Qendîlê ya Başûrê Kurdistanê ye. Di nava her du bihûştan de weke “xweşikbûneke bêhempa” cih digire.
Gundê Zewkê yek ji van deverên dîrokî yê Binarê Qendîlê ye ku ji sedsala borî heya roja îro bûye yek ji stargeha şoreşgeran. Li vî gundî hê jî kevneşopiya pîr û kalan dimeşe. Her wiha tê gotin, gundê Zewkê bi pêşwazîkirina welatiyên ku ji Rojhilatê Kurdistanê koç dikin, dema derbasî xaka Binarê Qendîl dibin bi mêvanperwerî û malûvaniyek hêja re rûbirû tên. Ev yek bi salan di hişê gelê heremê de bûye cihê bextewariyê.
Yek ji şêniyên gundê Zewkê Kak Mihemmed kar û barên rojane ya gund çawa dimeşe, ji ajansa me re parve kir. Kak Mihemmed bal kişand ser kevneşopiya bav û bapîran û got, “Em li vir ji dayîk bûne, her li vî gundî jiyane, qet neçûne bajaran. Ji bo me jiyana gund her çiqas li gor demsalan zahmetiyên xwe hebin jî; lê cardin bi ajaldarî, çandinî, bax û bostanan mijûl in û bi xweşîkbûna xwezaya gundê xwe jiyana xwe didomînin.
Gelê me ku ji Rojhilatê Kurdistanê dema koçber dibin gundê Zewkê, ji bo di nava şert û mercên zor de nemînin malûvonî dike. Destê alîkariyê dirêj dikin bi hevre karên gund dimeşînin. Xelkê gund ji bo jiyana xwe baş bidomînin her tim alîkariya hev dikin, nexweşî yan jî zahmetiyen bi hev re derbas dikin.”
Dayika Emîne jî 20 sal in li vî gundî jiya ye. Bixwe xelkê gundê Elîreşê ye. Dibêje, “Gundên giştî yê van çiyayan bi hemû tiştên xwe ve pir xweş e û em tim dixwazin li vir jiyan bikin.”
DEMA JIN TEVLÎ KAR DIBIN JIYANA GUND DIXEMILE
Dayîka Emîne got : “Jiyana rojane ya gund pir xweş e. Bi taybetî jin hemû bi xweşikbûna gund re dema tevlî karên rojane dibin jiyanê dixemîlînin.”
Dayika Emîne behsa xwarinên gund jî kir û got, “Sebze, eprak, dokîlî, goşt û birinc xwarinên xweş ên gund in. Xelkê gund herî zêde xwarinên ku ji sebze û giyayan pêk tê dixwin.”
Herî dawî şêniyên gundê Zewkê gotin, “Gundên Binarê Qendîlê, kevneşopiya jiyana gelê Kurd e.”
