Hevserokatiya Konseya Rêveber a KCK’ê, ji ber koça dawî ya feylesof û sosyologê Fransî Edgar Morin ku yek ji ramanwerên herî girîng ên serdema me ye, peyamek weşand. Di daxuyaniyê de hate destnîşankirin ku Morin di dirêjahiya jiyana xwe de li dijî faşîzm, şer, cudakarî û her cûre zextê têkoşiyaye û bal hate kişandin ser helwesta wî ya ku çareseriya demokratîk û aştiyane ya pirsgrêka Kurd diparast.
Di peyama Hevserokatiya Konseya Rêveber a KCK’ê de ev îfade cih girtin:
“Me bi xemgîniyeke kûr bihîst ku sosyolog û feylesof Edgar Morin, ku yek ji ramanwerên herî girîng ên serdema me ye, jiyana xwe ji dest daye. Em sersaxiyê ji malbat, xizmên feylesof û sosyolog Edgar Morin û ji gelê Fransayê re dixwazin.
KESAYETEKE KÊMPEYDA BÛ KU RAMAN Û ÇALAKİYA XWE KIRIBÛ YEK
Edgar Morin di dirêjahiya jiyana xwe de çendîn ji bo çareserkirina pirsgirêkên serdemê raman hilberandibe, ewqasî jî di qada pratîk û çalakiyê de xwedî hewldaneke çalak û berpirsiyar bû. Di vê wateyê de, ew kesayeteke kêmpeyda ye ku bi helwesta xwe ya antî-faşîst raman û çalakiya xwe li dijî totalîtarîzm, şer, cudakarî û her cûre zextê kiriye yek. Wî di nava Partiya Komunîst a Fransayê de li dijî faşîzma Nazî bi biryardariyeke mezin li ber xwe da û her tim li dijî zext û mêtingehdariyê têkoşiya.
Mîna nirxandinên Rêber Apo yên ku pozitîvîzma Rojava rexne dikin, Morin jî bi nêzîkatiya xwe ya giştî ya li beramberî rastiyê, di felsefeyê de bû ekoleke nû. Wekî damezrînerê felsefeya “Ramana Pensée Complexe”, wî hewl da ku mirovahî, civak û cîhanê ne wekî perçeyan, lê bi awayekî giştî fêm bike û pergaleke nû ya ramanê pêş xist. Edgar Morin wekî antî-kapîtalîstekî, li dijî înkar û zextên li ser gelê Kurd rawesta û parast ku pirsgirêka Kurd ne tenê pirsgirêkeke herêmî ye, di heman demê de meseleyeke gerdûnî ya dadwerî û demokrasiyê ye. Edgar Morin diparast ku çareseriya pirsgirêka Kurd û aştiyeke mayînde tenê bi rêya diyalog û muzakereya demokratîk a bi Rêber Apo re gengaz e. Wî di hemû çalakiyên ku beşdar bû de bal kişand ser ezmûna civakî ya demokratîk û piralî ya ku li Rojava derketiye holê û ji Şoreşa Rojava îlham girt. Çendîn ku parastina mafê hebûn û azadiyê yê gelê Kurd dikir, bi taybetî destnîşan dikir ku divê raya giştî ya navneteweyî jî li hemberî vê yekê bêdeng nemîne.
ZANYAREKÎ KU RÊBER APO HERÎ BAŞ Û HERÎ RAST FÊM KIRÎ BÛ
Edgar Morin diparast ku ji bo çareseriya pirsgirêka Kurd azadiya Rêber Apo şert e û bi dilekî germ û bi awayê herî çalak beşdarî kampanya û xebatên di vî alî de bû. Di 26’ê Sibata 2026’an de, ligel 33 zanyar, rewşenbîrên xwediyên xelata Nobelê û akademisyenên pêşeng ên ku Alain Badiou, Slavoj Žižek û Michael Lowy jî di nav de bûn, bang kir ku ji bo Rêber Apo “mafê hêviyê” were sepandin.
Wî Rêber Apo ne tenê wekî rêberê Kurdan, lê wekî rêberê demokratîkbûna Rojhilata Navîn didît. Edgar Morin di hevpeyvîna xwe ya dawî de diyar kiribû ku ramana komun û konfederalîzma demokratîk ji bo Kurdan û hemû gelan paradîgmayeke nû û pir girîng e ku kelecanê ava dike. Edgar Morin ligel vê yekê, giringiyeke mezin dida perspektîfên Rêber Apo yên li ser civaka demokratîk, jiyana hevpar a gelan, azadiya jinê û çareseriya aştiyane û bal dikişand ser wan. Wekî zanyarekî ku Rêber Apo herî baş û herî rast fêm kiriye, dê di têkoşîna Tevgera me û gelê me de her tim bijî. Em diyar dikin ku em ê Edgar Morin tu carî ji bîr nekin, ji bo pratîkkirina ramanên wî xwe berpirsiyar dibînin û soza zindîhiştina bîranîna wî didin.
