Gelek heye ku bi sedan sal in nasnameya wê hatiye înkarkirin, zimanê wê hatiye qedexekirin, nebûna wê ji nedîtî ve hatiye… Hewl hatiye dayin ku li ser xaka xwe bibe biyanî, dengê hatiye bêdengkirin, tinebûn li ser çanda wê hatiye ferzkirin. Lê belê vî gelî her carê serî hilda, rabû ser xwe, li ber zilmê rabû, di demên herî tarî de hêvî di dilê xwe de vehewand. Ji bo gelê Kurd azadî ne tenê armanceke siyasî ye, navê hebûn, nasname, rûmet û paşerojê ye.
Mîna her gelî gelê Kurd jî xwedî wan pêşengan e ku destan nivîsandin, rêya wê ronî kirin. Vê têkoşînê bi rastiya gel ê berxwedêr bi pêşengiya Rêber Apo pêşengên xwe yên herî bedew û wêrek afirand. Ne tenê li ber siya çekan, di îradeya gel de, di wêrekiya ciwanan de, di berxwedana jinan de mezin kirin. Her şehîdek rawestgeheke mezin a vê rêwîtiyê, nîşaneyek û mîrateyek e.
Yek ji navên herî rûmet ên vê mîrateyê Jêhat Bagok e.
JIYANEK WEKE NAVÊ XWE
Jêhat bi Kurdî tê wateya jêhatîbûn, kedkarî, dilxwaziyê. Di navê wî de cewhera têkoşîna wî veşartî bû. Ji ber ku wî di her kêliya jiyana xwe de wateya navê xwe rakir. Westiya jî be nesekinî, li pêşberî zehmetiyan negot bes e. Li ser rêya gel, ji bo rojên azad ên paşerojê bi bawerî û biryardariyê meşiya.
Bagok… Navê çiyayekî li Mêrdînê ye ku bi berxwedanê navê xwe li dîrokê nivîsî, di hişê gel de veguherî efsaneyekê. Jêhat navê vî çiyayî rakir û bû sembolek. Weke çiyayan serbilind, weke Bagokê bêdeng lê bi heybet, weke Bagokê asê.
Jiyana wî ne tenê rêwîtiyeke şexsî bû; her gava wî diyarî têkoşîna azadiyê ya gelê wî hatibû kirin. Her kesên ku ew nas dikirin biryardariya di çavên wî de, hêviya di nêrînên wî de û dilsoziya di dilê wî de dîtibûn.
Em li wêneyên li ber destê xwe dinihêrin…
Li nava kevirên sar ên dîwarê şikeftekê rûnişt, li ser rûyê wî kenekî germ heye. Ew şikeft bi keda wan hate avakirin. Bi her lêdana çakûçê wan şikeftan têkoşîna gel hîn bilind kirin.
Ew kenê piştî westandinê bû hêvî û li birîna gel hate kirin. Ji ber ku Jêhat zanî bû: Di nava her şert û mercî de dikeniya, li ber tarîtiyê radibû.
Di wêneyekî de em wî li ber pirtûkan dibînin. Di nava destên wî de yên ku dide rûpelên pirtûkan, feraseteke ber bi azadiyê veşartî ye. Ji bo wî têkoşîn ne tenê berxwedaneke çekdarî ya li ser çiyê bû; di heman demê de rêyek diviyabû bi zanistî, hişmendî û fikir bê mezinkirin. Ji ber ku baş zanîbû, rizgariya gel ne tenê bi fedakariyê dibe, di heman demê de bi hişmendî û têgihiştinê dibe.
Têkoşîna azadiyê ya gelê Kurd rêwîtiyeke ku bi nifşan dewam dike. Ev rêwîtî bi berdêlan, bi fedakarî û şehîdan hatiye diyarkirin. Û her navekî vê rêwîtiyê destanek e ku li dîrokê hatiye neqiqandin. Têkoşîna ji bo nasnameya gel, rûmeta gel, azadiya gel ne tenê siyasî ye, di heman demê de berxwedaneke çandî û mirovî ye.
Jêhat Bagok yek ji şopdarên herî şênber ên vê rêwîtiyê ye. Ew ne tenê şexsek e, ew weke nûnerê biryardarî û hêviya gelekî tevgeriya. Piştî ku şehîd ket jî ne tenê navek li pişt xwe hişt. Navê wî bû sembola berxwedanê, nîşaneya dilxwaziyê û mîrateya li dilê gel hate neqişandin.
Şehîd dema dikevin nava axê winda nabin; ew reh berdidin dilê gelan. Her yek ji wan vediguherin çinarekê. Bi dengê bê, li serê çiyê, di kenê zarokan de jinûve geş dibin. Jêhat Bagok jî bû kokek bi vî rengî; li nava xaka azadiyê bû çinarek ku baweriya bi paşerojê mezin kir. Jêhat Bagok bû kokek bi vî rengî; li xaka azadiyê ya gel veguherî çinarek ku baweriya ji bo paşerojê jmezin kir.
Ya ku li pişt wî ma ne tenê wêneyek bû; armancek, biryardariyek, temenekî baweriyekê bû. Di her ken û nêrîna wî de hezkirina ji gel dihate dîtin. Û ev hezkirin di ser her tiştî re bû, hêza herî mezin bû.
Navê wî di hişê gelekî de, di hevokên destana berxwedanê de, di dilê armanca azadiyê de tê bîranîn. Ji ber ku ew sembola fikir, gel û berxwedanê bû.
GOTINA DAWÎ
Em zanin ku Jêhat Bagok nemir e.
Ew di nava bayê li serê çiyê de ye,
Di baweriya di dilê gel de ye,
Di her gava ber bi azadiyê de ye.
Bîranîna wî ji bo me berpirsyariyek e,
Wasiyetek e ku ji me re hatiye hiştin,
Meşaleyek e ku rêya me ronî dike.
Jêhat Bagok ne tenê navek e;
Di dîroka berxwedanê ya gelekî de destanek e ku nemir bû.
