Şoreşa Rojava ne tenê têkoşîneke leşkerî yan jî siyasî bû ku di erdnigariyekê de hate meşandin. Ev şoreş, di heman demê de şênberbûna wê xeyala jiyana adil, wekhev û komunal e ku mirovahî bi sedsalan e lê diğere ye. Bi taybetî li Rojhilata Navîn mîna mercaneke dibiriqe ye. Ji ber vê yekê Rojava, ne tenê bûye wijdanê hevpar ê berxwedêran, bûye wijdanê yên ku difikirin, hildiberînin, xeyal dikin û diafirînin jî. Huner di vê xalê de careke din rola xwe ya dîrokî bibîr aniye; ya estetîk û ya polîtîk, hest û hişmendî, afirandina takekesî û têkoşîna kolektîf gihandiye hev.
Vê carê huner bi awayekî pir mezin bûye yek dil, yek deng û yek beden. Karaktera hunerê ya avaker û çêker berxwedan mezin kiriye; di heman demê de deriyê hunerê û bi hev re hilberandina hunerê heta dawiyê vekiriye. Bi eşkere hate dîtin ku hunermend ne tenê şahid e, pêşengê ku hildiberîne û rê vedike ye. Hunermend; wekî kirdeyekî bi hêz ê ku hestê diafirîne, nîşana qencî, ciwanî û ya hevpar dide, mirov ji tenêtiyê ber bi komunalbûnê ve dibe, careke din derketiye ser dikê dîrokê. Mînaka herî mezin, em di dema berxwedana Rojava de bi stranên ku bilind dibin dibînin. Strana “Em Bernadin” bû îfadeya dîtbarî û melodîk a hemû hestên me. Huner tiştekî wisa ye; li cihê ku berxwedan û huner hebe, mêtîngerî lawaz dibe. Bersiva herî mezin a ji bo netew-dewleta ku hewl dide psîkolojiya têkçûnê ava bike, huner dide. Me dît ku bi mîlyonan mirov bi stranên berxwedanê dimeşin û dibin yek deng. Me dît ku dibin yek dil.
Bi taybetî di vê hesasiyeta mezin a meha dawî de ku li dora Rojava pêş ketiye, rola rewşenbîr û hunermendan nayê piçûkxistin. Daxwaza azadî, wekhevî û demokrasiyê ya cîhana huner û wêjeyê di şexsê Rojava de bersiveke bi hêz ditiye. Hunermendên ji gelên cuda, ziman û çandên cuda bûn dengê vê berxwedanê; bi muzîk, wêne, şano û wêjeyê Rojava ji cîhanê re vegotin. Ne tenê berhem hatin afirandin; piştgirî hate mezin kirin, têkilî hate danîn û sînor hatin rakirin. Serdana komek hunermend ji bo berxwedêrên li Rojava nîşan da ku ev girêdan çiqas şenber û rastîn e. Hunermend hatin bal hev, berhemên hevpar pêşkêş kirin. Ji Ewropayê hunermend çûn Rojava û beşdarî hesta netewî bûn.
Muzîk hatin çêkirin, wêne hatin çêkirin; dayik, bav û zarok li kolanan bûn yek dil. Huner tevlî nav jiyana rojane bû; bi berxwedanê bêhn hate girtin û dayîn. Tiştên qewimîn, di heman demê de dijberiya di navbera dewlet û komunê (civakê) de bi hemû zelaliya xwe derxist holê. Perspektîfa manifestoya civaka demokratîk û bangên wê li kolanan jiyan dîtin.
Îro têkoşîna Rojava, pevçûna du şêwazên jiyanê û du xeyalên cuda yên cîhanê ye. Rojava di vê pevçûnê de nîşan da ku jiyana komunal, keda kolektîf û pêşeroja hevpar pêkan e.
Tam ji ber vê sedemê, ev xwedîderketin û parastina bi hêz a ji bo Rojava; herikîna hesta hevpar û hişmendiya netewî wekî lehiyekê, nabe ku wekî reflekseke demkî bimîne. Ji bo me Kurdan û ji bo hemû gelên ku bi vê têkoşînê re girêdayîne divê ev enerjî veguhere formên pergalî û mayînde. Hest divê bi rêxistinbûnê re, piştgirî bi mekanîzmayên biryara hevpar re û hilberîna estetîk jî bi plankirina kolektîf re bigihîje hev.
Di vê xalê de Konferansa Çand û Hunera Kurdî ya Netewî wekî pêdiviyekî dîrokî li pêşiya me rawestiyaye. Konferanseke wisa ku hunermendên ji çar parçeyan bên gel hev, ezmûnên xwe parve bikin û qadên hilberîna hevpar nîqaş bikin; ne tenê çalakiyek e, dikare bibe destpêka pêvajoyeke çandî-siyasî ya demdirêj. Ev konferans dê zemînekê bafirîne ku hunermend hevdu nas bikin, bi hev re bifikirin û bi hev re hilberînê bikin tiştekî mayînde.
Bi hev re bûn komun û bi hev re kar kirin, îro yek ji berpirsiyariyên herî bingehîn ên hunerê ye. Em di dema ronahiya kolektîf de ne ku biriqînên takekesî jî tê de ne.
Wekî hunermend em dikarin bibin pêşengên estetîkek pir mezintir; bibin pêşengên yekîtiyên bi hêztir, berfirehtir û veguhêzertir. Rêya ku Şoreşa Rojava vekiriye, ne tenê rêyeke ku divê bê parastin e; rêyeke wisa ye ku divê bi huner, çand û hilberîna hevpar bê mezin kirin. Em dikarin bi hunerê pir mezintir şer bikin.
Ev rê, tenê gava bi hev re bê meşandin bi wate dibe. Em dizanin ku di porê berxwedêran de bihar nêzîk e.
