Endustriya ger û geştê û tûrîzmê par yanzdeh trîlyon dolar tevkarî li aboriya global kir. Ev tevkariya aborî zêde xuya bike jî ji Barcelonayê heta bi Amsterdamê, ji Dubrovnikê heta bi Santorini li erdnîgariyeke berfireh ji aliyê şêniyên xwecihî ve cuda tê dîtin.
Mezinbûna tûrîzmê bi xwe re nakokiyên cidî jî tîne. Li gelek bajaran kargehên ku jiyana rojane dimeşînin bi lez ji holê radibin, li şûna wan restorant, bar û dikanên diyariyan ên ji bo tûrîstan têne vekirin. Ji ber kirêya zêde gelê xwecihî, dikandar dikanên xwe digirin, li gorî pêwîstiyên tûrîstan jî kargehên nû têne avakirin û ev yek rengê taxan diguherîne. Ev rewş ji taxa Gracia ya Barcelona heta bi Amsterdamê rewşa kevneşop a herêman guhertiye.
Bilindbûna kirêya malan bi taybetî ji bo ciwanan gelekî giran e. Li Spanya û Portekîzê, xwendekarên zanîngehê ji ber daîreyên bi kirê ji tûrîstan re tê dayin li bajarên ku lê dimînin nikarin daîreyekê kirê bikin. Yên ku li herêmên tûrîstîk dixebitin jî ji bo karibin xwe bigihînin cihê xwe yê kar neçar dimînin li deverên dûrî navendê bi cih bibin.
ÇALAKIYÊN ŞERMEZARKIRINÊ
Nerazîbûna li hemberî tûrîzma zêde ne tenê li medya dîjîtal, her wiha li qadan jî xwe nîşan dide. Li Barcelonayê vê havînê deriyê otelan hatin girtin, bi debanceyên avê û bombeyên mij ên rengîn çalakiyên şermezarkirinê hatin lidarxistin. Li Cenovayê aktîvîst, li Giravên Kanaryayê jî bi deh hezaran kes daketin qadan û gotin, ‘Êdî bes e’. Li taxa Montmartre ya Parîsê bi pankartan ev nerazîbûn hate nîşandan.
Li Amsterdamê înîsiyatîfa welatiyan a bi navê Has a Choice xwe amade dike ku li hemberî şaredariyê dozê veke. Şaredariyê di sala 2021’ê de hejmara tûrîstan ji bo salê bi bîst milyonî bi sînor kiribû, lê belê li gorî lêkolînan ev rêje hatiye derbaskirin. Şêniyên bajêr êdî hewl didin bi rêyên qanûnî li mafên xwe bigerin.
Xala hevpar a van çalakiyên şermezarkirinê dijberiya li tûrîstan nîne. Aktîvîst dijminatiyê li tûrîstan nakin, ew dixwazin şîrket û saziyên ku ji tûrîzmê qezenc dikin, hîn bêhtir bi wekhevî tevbigerin. Li Barcelonayê pankarta bi nivîsa ‘Hîn kêmtir tûrîzm, hîn bêhtir jiyan’ vê rewşê radixe pêş çavan.
Li Ewropayê gelek bajar ji bo karibin tûrîzma zêde bi rê ve bibin gavên nû diavêjin. Barcelona plan dike ku di nava pênc salan de lîsansên kirêkirina demkurt hemûyan rake. Lîzbonê destûra kirêkirina nû betal kir. Atînayê herî kêm ji bo salekê dayina destûrnameyê sekinand. Venedîk di sezonên zêde de ji kesên rojane serdanê dikin heqê ketinê werdigire. Li girava Sardînya ya Îtalyayê plajên herî naskirî tenê bi rezervasyona berê kirî dikare bê bikaranîn.
Ev sererastkirin ne ji bo qedandina tûrîzmê têne kirin, ji bo bêhnê bîne ber xelkê xwecihî tê kirin.
