1’emîn Kongreya Hevgirtina Jinên Demokratîk a Herêmî ya Rojhilata Navîn û Bakurê Afrîkayê (NADA) ku li Silêmaniyê tê lidarxistin, bi panelan dewam dike.
Kongreya ku bi beşdariya nêzî 200 jinên ji 19 welatên cuda tê lidarxistin, wê sê rojan bidome.
Kongre bi rûniştina xwe ya duyemîn berdewam kir. Di rûniştina duyemîn de, pêşkêşiyên bi sernavên “Têkoşîna Dîrokî ya Jinan li Rojhilata Navîn”, “Mîrata Civaka Li Ser Bingeha Dayikan”, “Rola Jinan di Berdewamkirin û Pêşxistina Hebûna Civakî-Çandî de”, “Asta Têkoşîna Jinan di Sedsala 21-an de – Zehmetî – Derfet”, “Rastiya Jinên Kurd li Başûrê Kurdistanê” hatin kirin.
Pêşî, Rojda Yildiz, yek ji nivîskarên Jineolojiyê, pêşkêşiyek li ser “Mîrata Civaka Li Ser Bingeha Dayikan” kir. Rojda Yildiz diyar kir ku ev xebatek pir girîng e ku giraniya wê ya dîrokî heye û silavên Jineolojiyê ji jinan re ragihand.
Rojda Yildiz destnîşan kir ku Jîneolojî têgeheke ku Rêber Apo 15 salan pêşkêş kiriye û lêkolîneke têgehî ye ku li ser vê yekê hatiye kirin û got, “Em girîngiyê didin nîqaşkirina tundiya li dijî jinan bi awayekî kûrtir. Kapîtalîzm û zîhniyeta dewleta neteweyî zirar dane jinan û têkiliya ku wan afirandî, lê ne tenê ew. Mîtolojî, ol, felsefe û zanist bi rêkûpêk şîrove kirine. Ew tenê avahiyên zanînê yên modernîteya kapîtalîst bi tevahî vedihewîne. Rojhilata Navîn û Afrîka ew herêm in ku civakîbûn yekem car lê derketiye holê. Ew ji civakên Rojavayî pir kûrtir dijî. Pêdivî ye ku ne tenê li ser tundiya li dijî jinan, lê di heman demê de ji bo rakirina vê tundiyê jî were nîqaş kirin. Ew her dem dixwaze ku em hemî nû û pêşverû bifikirin. Çi nû ye? Ma her tişt nû xweşik e? Jîneolojî demek dirêj e ku kapîtalîzm û kapîtalîzma modern rexne dike. Em mirovên ku rastî hilweşandina rastiyê hatine ne. Jin çi ye? Mêr çi ye? Dema ku em rabirdûyê wekî referans bigirin, îro hin tişt hene ku em zindî dijîn.”
Xedîce El-Huseynî pêşkêşiyek bi sernavê “Asta Têkoşîna Jinan di Sedsala 21-an de – Zehmetî – Derfet” pêşkêş kir. Wê diyar kir ku cîhan hêdî hêdî guherîn û veguherînê dijî û got, “Jinan di warê siyasetê de jî gelek zehmetî kişandine. Hin ji destkeftiyên me yên dawî li Lubnanê destkeftiyên di derbarê tundiya navmalî de bûn. Dayîna mafê ajotinê ji jinan re, sirgûnkirina mêrên ku jinan kuştine.”
Piştî vê yekê, Kinêr Abdullah pêşkêşiyek bi sernavê “Rastiya jinên Kurd li Başûrê Kurdistanê” pêşkêş kir. Kinêr Abdullah, diyar kir ku piştî rizgarkirina Başûrê Kurdistanê hilbijartin pêk hatin û heta niha şeş hilbijartin li dar xistine û got, “Ji bo me girîng bû ku di sala 2018’an de jinek wek sekretera me ya parlamentoyê hebe. Me nîqaş kir ku di sala 2025’an de kotaya jinan neyê kêmkirin bo ji sedî 25. Heta niha hikûmet ji PDK’ê nehatiye hilbijartin, ew li wir hatine tayînkirin. Hejmara jinan di serokwezîr, wezîr û wezîrên de sifir e. Di sala 2018’an de, ji 22 wezîran du jin bûn. Carinan du, sê, herî zêde çar jin di kabîneya rêveberiya herêmî ya Kurd de ne. Berê komîteyên rêveberiyê hebûn. Li herêma Kurdistanê 15 partiyên siyasî hene. Di nav van partiyan de serokên jin tune ne. Berê karmendên jin tunebûn, lê di van demên dawî de hinekî zêde bûye. Ji bo gelek welatan girîng e ku kotaya jinan hebe. Kotayeke me ya wekî rêveberiya herêmî ya Kurdistanê tune ye. Dema ku em dixwazin guhertinan bikin, em bi gelek astengiyan re rû bi rû dimînin, nemaze di têkoşîna me ya li dijî tundiya li ser jinan de. Li Kurdistanê, divê ew jinan hem di parlamentoya Iraq û hem jî di parlamentoya Kurdistanê de qebûl bikin.”
Piştî axaftinan, konferans bi pirs û bersivan bi dawî bû.
Kongre dê sibê di roja xwe ya duyemîn de bi mijarên cûda berdewam bike.
