Yekşem, 24 Gulan 2026
  • Ji Bo Min
  • Favoriyên Min
  • Tomarên Min
  • Dîtinên Min
  • Blog
Video
Podcast
Zindî
Arşîv
Neşeriya Çalakiyan
Stêrk TV
  • DESTPÊK
  • ROJANE

    Polîs ketin nava avahiya CHP’ê, gaza îsotê û fîşekên plastîk bi kar anîn

    Ji aliyê Stêrk TV

    Heyeta Îmraliyê ji bo dîtina Rêber Apo çû Îmraliyê

    Ji aliyê Stêrk TV

    Di peymana DYE-Îranê de krîza ‘xala Lubnanê’, Netanyahu nerazî ye

    Ji aliyê Stêrk TV

    Navenda Giştî ya CHP’ê ji aliyê polîsan ve hatiye dorpêçkirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Mirinên ji ber şewba Ebolayê zêdetir dibin, xetere heye ku li 10 welatan belav bibe

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Hatayê lehî rabû: 5 kes mirin

    Ji aliyê Stêrk TV
  • KURDISTAN

    Mamosteya Kurdî Foruzan Îslamî li Ûrmiyeyê hate girtin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Endezyarê jeolojiyê: JES wê zirarê bide gel û çavkaniyên avê

    Ji aliyê Stêrk TV

    Deklarasyona Konferansa Hiqûqnasên Kurd a Demokratîk hate eşkerekirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ji bo du şehîdan li Amedê sersaxî

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ji baroyên Kurdistanê daxuyaniya ‘Bêhukmiya Teqez’

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ji koçberiyê ber bi Zagrosan ve rêwîtiya şoreşgerekî

    Ji aliyê Stêrk TV
  • JIN

    Ji bo piştgiriya bi YPJ’ê li Kolombiyayê çalakî hatin lidarxistin

    Ji aliyê Stêrk TV

    KJAR: Jiyana Zeyneb Celaliyan di metirsiyê de ye

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Geverê mirina bi guman a jinek

    Ji aliyê Stêrk TV

    KJK: Em li dora statu û azadiya Rêber Apo hêza xwe bikin yek!

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ji bo aktîvîsta Kurd Pexşan Ezîzî banga piştevaniya navneteweyî hate kirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    ‘Komîn vegera li cewhera xwe ye, em ê komînên xwe ava bikin’

    Ji aliyê Stêrk TV
  • ÇAND Û HÛNER

    Hunermend Elî Mansûr li Kolnê hat bîranîn

    Ji aliyê Stêrk TV

    Koma Berxwedan: Em rê nedin êrîşên li ser saziyên xwe yên çand û hunerî

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Berlînê ji bo Rojava konsera alîkariyê tê lidarxistin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Berlînê çalakiya ‘Desteyek Helbest’ hate li dar xistin

    Ji aliyê Stêrk TV

    12’emîn Festîvala Çand, Huner û Ziman a Cizîrê dest pê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Curnê Reşê Komaleya Ziman û Çanda Kurdî hate vekirin

    Ji aliyê Stêrk TV
  • CÎHAN
  • YÊN DIN
    • Gotar
    • Civak
    • Rojava
    • Gotar
  • 🔥
  • HEMÛ BAJAR
  • BEHDÎNAN
  • STENBOL
  • AMED
  • ENQERE
  • QAMIŞLO
  • ROJEV
  • KOBANÊ
  • WAN
  • ŞENGAL
  • HESEKÊ
  • ŞIRNEX
  • MÊRDÎN
  • RIHA
  • LEZGÎN
  • ÊLIH
  • COLEMÊRG
Nûçeyên Lezgîn
Îranê 4 jinên Behayî tecrîd dike û birçî dihêle
Leşkerên Tirk 11 kes zevt kir û êşkence li wan kirin
DYE’yê berpirsê Hîzbûllaha Iraqê girt
Polîsan sîxurtî li dayik û bav ferz kirine
10 xwendekarên ODTU hatin binçavkirin
Dîtina TîpanAa
Stêrk TVStêrk TV
  • Kurdistan
  • Jin
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Rojava
  • Rojane
  • Cîhan
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
  • Ji Bo Min
  • Dîtinên Min
  • Tomarên Min
  • Favoriyên Min
Bigere
  • Kategorî
    • Kurdistan
    • Jin
    • Ciwan
    • Çand û Hûner
    • Cîhan
  • BAJAR
    • HEMÛ BAJAR
    • AMED
    • STENBOL
    • QAMIŞLO
    • ŞEHBA
    • REQA
    • WAN
  • JI BO TE
    • Ji Bo Min
    • Tomarên Min
    • Favoriyên Min
    • Dîtinên Min
  • RÛPEL
    • Podcast
    • Video
    • Wêne
    • Gotar
Hesabê we heye? Têketin
Me bişopîne
© Mafên belavkirinê li ba Stêrk TV parastî ne 2024. Hemû maf parastî ne.
Stêrk TV > Blog > Gotar > Li ser rojev û têgeha ‘’Sê Qutubên Sar’’
Gotar

Li ser rojev û têgeha ‘’Sê Qutubên Sar’’

Stêrk TV
Stêrk TV Dîroka nûkirinê: 9. Kanûn 2025 Dema xwendinê: 5 dq.
Parvekirin

Pirsgirêkên ewlehiyê ji hev cuda nînin, komstêran çêdikin, di navbera wan de hiyerarşiyek çêdibe, lewra pirsgirêka mezintir û berfirehtir dike bindestê yên din. Di dema Şerê Sar de ew metirsiya pevguhertina nukleerî bû, di serdema piştî şer de ew xetera terorê bû. Di salên 2010’an de Guhertina avhewa dest pê kir ku di navendê de cih bigire, lê di van demên dawî de dijberek din a eşkere ji bo statûya “megatehdît” dijminatiya di navbera hêzên mezin de ye.  Guhertina avhewa û pêşbaziya hêzên mezin naha ji bo serdestiya cîhanî hevrikiyê dikin. Li gora kîjan ji herduyan serdest be, xetereyên mayî dê bikevin bin sîya wê ya semantîk û di dawiyê de jî burokratîk.

Têgeha “Sê qutubên Sar” (an “Sê Qutub”) hîna di civakên siyasî û zanistî yên cîhanî de şîroveyek zelal wernegirtiye. Ji bo hinekan, wek nimûne, ji bo avhewanas û cemednasên ji welatên “Herêma Hîmalaya Mezin”, em li ser tenê yek qutbê sar – Himalayas diaxivin. Van zanyaran bi giranî bi faktorên ku bandorê li helîna cemedên li vê rêze çiyayî dikin, û hem jî encamên klîmîkî û sosyo-aborî yên vê pêvajoyê ji bo welatên Asyayî re eleqedar in. Ji bo nûnerên din ên zanistên xwezayî, girîng e ku têkiliyek di navbera pêvajoyên xwezayî û avhewa yên ku li Arktîk, Antarktîk û Himalayan diqewimin de were saz kirin da ku modelek avhewa ya gerdûnî biafirînin. Dê ji bo dîplomat û zanyarên siyasî yên navneteweyî balkêş be ku bibînin ka çawa ezmûna erênî ya hevkariyê di warê zanistî û di warê parastina jîngehê de, ku li Arktîk û Antarktîkê hatî berhev kirin, dikare li Hîmalaya û Tîbetê were sepandin û çiqas ji bo çareseriyê kêrhatî be.

Lêbelê, ramana lêkolînek berfireh a rola her sê qutuban di pêvajoyên xwezayî û avhewa yên li ser gerdûnê de qet pêk nehat. Hîn jî projeyek zanistî ya navneteweyî ya girîng tune ye ku lêkolînê bike nav hemî “Sê Qutuban” û hemî cûrbecûr pêvajoyên ku di wan de diqewimin bi hev ve girêbide. Di heman demê de ne gengaz bû ku hewlên zanyarên ji welatên herêma “Qutubê Sêyemîn – Himalayas” û lêkolînerên ji herêmên din werin yek kirin ku bi hev re herî kêm yek qutubê lêkolîn bikin. Bi vî rengî, hevkariya di navbera zanyarên Çînî û Hindî de li seranserê “Sê Qutub” di astek sembolîk de dimîne.

Di heman demê de, di van salên dawî de, bi taybetî bi zêdebûna rageşiya li du qutubên – Bakur û Hîmalaya – li Hindistan, Çîn, Rûsya û hin welatên Ewropaya Bakur, têgeha “Sê Qutub” populerbûna xwe bi dest dixe, ku ne ew qas lêkolîna pêvajoyên xwezayî û avhewa yên li van herêman e, çiqasî teşwîqkirina hevkariyê di navbera dewletên ku di pirsgirêkên Arktîk, Antarktîk û Hîmalaya-Tîbetan de cih digirin.

Versîyona  rûsî ya vê konseptê yek ji karên xwe yên herî girîng dibîne ku îmkana bikaranîna ezmûna hevkariya Arktîk û Antarktîkê ji bo baştirkirina têkiliyên di navbera Hindistan û Çînê de, di nav de çareserkirina nakokiyên axê di navbera wan de li Tîbetê biafrîne.

Ji ber vê yekê ku endamên “kevn” ên BRICS – Brezîlya û Afrîkaya Başûr – di lêkolîna Antarktîkê de xwedî ezmûnek demdirêj in û eleqeyek zêde nîşanî Arktîkê didin, û “nûhatî” yên vê komeleya entegrasyonê jî di nav de Îmarat, Misir, Erebistana Siûdî ne û Îran, ku dixwazin beşdarî lêkolîna “Sê Qutub” (û hin ji wan Arktîkê) bibin. Projeya “Sê Qutub” xwedî perspektîfek pir rast e ku bibe sedemek hevpar ji bo vê komeleyê, cûreyek “entegrator”  û “ajoker” ya BRICS ji bo pêşerojek pêşbînîkirî. Wek ji hêla nûnerên rêveberîya Rusya yê ve hatîye dîyar kirin di sala serokatiya Rûsyayê ya BRICS de wê însiyatîfê bixin destên xwe.

Têgeha “Sê Qutubên Sar” ramanek e ku pêşniyar dike ku sê herêmên li ser rûyê erdê hene ku germahiya herî sar e. Ev dever bi gelemperî li Antarktîka, Gronland û Sîbîryayê (Yukaghir Plateau) ne. Ew cîhên herî sar ên li ser gerdûnê tên hesibandin.

Ji me agahî bistîne!

Eger tu bibî abone em ê nûçeyên lezgîn yekser ji maîla te re bişînin.
Eger tu bibî abone te we wateyê ku tu Polîtikaya Malpera Me dipejînî û dîsa tê wê wateyê ku tu Şert û Mercên me qebûl dikî. Tu kendî bixwazî dikarî ji abonetiyê derkevî
Çi Difikirî?
.0
.0
.0
.0
.0
.0
Nûçeya Berê Mîhrîcana Orkêş a Muzîkê ya 3ˊyemîn dest pê kir
Nûçeya Pişt re ROJEVA 9’Ê KANÛNA 2025’AN
Nirxandinek Bike Nirxandinek Bike

Nirxandinek Bike Cancel reply

You must be logged in to post a comment.

Me Bişopîne!

Tu dikarî li ser gelek platforman rûpelên me bişopînî.
FacebookBiecibîne
TwitterBişopîne
PinterestPîn bike
InstagramBişopîne
YoutubeSubscribe
TiktokBişopîne
TelegramBişopîne
Google NewsBişopîne
LinkedInBişopîne
- Frekans -
Ad image
- Frekans -
Ad image

Navarokên Li Pêş

Li Tayvanê bagera Kong-rey: Kesek mir û 73 jî birîndar bûn

Li gorî agahiyên ewil di encama bagera Kong-rey a ku li Tayvanê xistiye, kesek mir…

Ji aliyê Stêrk TV

Li Mala Kurdan a Moskowê şahiya 8’ê Adarê hat lidarxistin

Li avahiya Mala Kurdan a Moskowê 8’ê Adarê Roja Jinên Kedkar ên Cîhanê hat pîrozkirin.

Ji aliyê Stêrk TV

Bakirhan: Bi polîtîkaya li dijî Kurdan roj bi roj welêt xizantir kir

Hevserokê Giştî yê DEM Partiyê Tûner Bakirhan di Lijneya Giştî ya KESK’ê de axivî û…

Ji aliyê Stêrk TV

Ev jî di be ku bala te bikşînin

Rojhilata Navîn bi çi dikeve sala nû?

Ji aliyê Stêrk TV

Îmralî; Fenomenolojiya Gravê (12)

Ji aliyê Nurhaq GULBAHAR

Rûsya û Rêxistina Dewletên Tirkîaxêv

Ji aliyê Stêrk TV

Îmralî; Dahurandina pergalê ye -11-

Ji aliyê Nurhaq GULBAHAR
Ya Berê Ya Pişt re
Stêrk TV
Stêrk TV
Stêrk TV

Li Ser Şopa Heqîqetê

Stêrk TV ji sala 2009an ve di warên siyasî, civakî, çandî û hunerî de weşanê dike. Bi nêrîna azadiya jinê û avakirina civakeke demokratîk, Stêrk TV xebatên civakî, çandî, hunerî, dîrokî, aborî û yên jîngehê dimeşîne. Di çarçoveya parastin û pêşxistina çand û zimanê Kurdî de, bi zaravayên Kurmancî, Soranî, Kirmanckî û Hewramî nûçe û bernameyên cûrbicûr amade dike û diweşîne. Stêrk TV xizmetê li çand û hunera Kurdî dike.

Facebook Twitter Youtube Rss Medium
Kategorî
  • Kurdistan
  • Rojane
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Jin
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
Rûpel
  • Têkîlî
  • Frekans
  • Derbarê me de
  • Şert û Merc
  • Rêgezên Malperê
  • Kar Xwestin
  • Kunye

© Stêrk TV. Hemû mafê wê parastîne

adbanner
AdBlock Asteng Dike
Malpera me de reklam hene, ji ber vê sedemê malpera me bixin listeya spî ya AdBlock'ê
Temam, ez ê li listeya spî zêde bikim
Hûn bi xêr hatin

Têkevin hesabê xwe

Te paroleya xwe jibîr kir?