Di çarçoveya Rojên Çandî yên Jinên Kurd 2026 li Berlînê bi şîara “Xweparastin“ û bi giraniya naverokî li ser Rojava û Rojhilatê Kurdistanê, Jinên Ciwan Berlîn di roja sêyemîn a bernameyê de xebata atolyeyê pêk anî. Ev roj çanda pratîkî û xebata perwerdehiya siyasî bi hev re girêda û rola jina Kurd wekî hilgirê bîranînê, nasnameyê û berxwedanê di nav civakê de kir navend.
‘JINÊN KURD DI VEGUHÊZANDINA ÇANDÎ DE ROLEKÎ NAVENDÎ LÎSTIN’
Di beşa pratîkî de, jinan zêrên kevneşopî yên Kurdî û xemlên dîwaran çêkirin. Zencîreyên qernelîkê, talîsman û zêrên morî hatin amadekirin ku di çanda Kurdî de wateyên sembolîk hene û pir caran bi parastin, girêdana hevbeş û bîranîna kolektîf re têne girêdan. Çêkirina hevpar ne tenê wekî pêvajoyek hunerî hate dîtin, lê wekî vegotina xweparastina çandî û jiyana civakî ya zindî. Bi hev re, pêşangehek bi sernavê “Jina Kurd wekî Hilgirê Çandê” hate pêşkêşkirin. Tê de hat nîşandan ku jin di dîrokê de rolek navendî di veguheztina ziman, çîrokên devkî, lawikan, rê û rêz û nirxên exlaqî de lîstin. Di şert û mercên ku nasnameya Kurdî salan hatibû qedexekirin an jêbirin de, cihê taybet û bi taybet rola jinê bû cihê mayîna çandê.
Bi vî awayî, çand bû formek berxwedanê. Pêşangeh her wiha perspektîfa Jineolojîyê jî girt nav xwe û destnîşan kir ku jin ne tenê parêzgerên çandê ne, lê her wiha afirînerên guherîna civakî ne. Di vê çarçoveyê de qala bandora Rêber Apo jî hate kirin, bi taybet îşaret bi teza bingehîn ku civakek nikare azad be heke jin ne azad bin hate kirin. Ev roj ji bo çar jinên Kurd hat taybetkirin: Pexşan Ezizi, xebatkara civakî ya ji Rojhilatê ku li Rojava bi mexdûrên DAÎŞ’ê re xebat kir û di sala 2024an de li Îranê bi cezayê mirinê hate mehkumkirin;
Zeynep Celaliyan, ku ji sala 2007an ve di zindanê de ye û yek ji dirêjtirîn girtiyên siyasî yên li Îranê tê hesibandin;
Ş. Denîz Çiya û Ş. Rojbin Amara, ku di sala 2026’an de di têkoşîna azadiyê de li Rojava şehîd bûn.
GIRÎNGIYA HELWEST, RÛMET Û HÊVIYÊ DERKET PÊŞ
Di çarçoveya çalakiyê de jiyana wan hate naskirin û beşên ji nameyên aktîvîstên di zindanê de hatin xwendin. Mijarên wekî sekinandin, bîranîn, rûmet û girîngiya siyasî ya hêviyê di navendê de bûn. Rêxistinvanan xuyakirin ku xweparastin ne tenê parastina fizîkî ye, lê her wi
ha parastina ziman, dîrok, nasname û xweserîya civakî ye. Çalakî ji bo hemû kesên eleqedar vekirî bû û xwe wekî beşek ji dîtbarîya çandî, ronakbûna siyasî û torên hevgirtî di nav diaspora Kurdî de nas kir. Rojên Çandî yên Jinên Kurd ji aliyê gelek rêxistinan ve têne birêxistinkirin, di nav wan de Dest Dan Frauenrat e.V., Hunera Mizgîn, Jinên Koma Feraşîn û Delîl Çiyager, Jinên Ciwan Berlin, KJAR û Kurdisches Frauenburo fur Frieden – Cênî e.V. armancê wan ew e ku hunera jinên Kurd were dîtin û cihên ji bo guhertin, têkilî û xweşopandinê yên siyasî bên vekirin.
BERNAMEYA ÇALAKIYÊ
Di 4’ê Adarê de şeveke bi sernavê “Govenda Kurdî” bi govendên folklorîk ên Kurdî pêk were. Roja 6’ê Adarê ji bo Dengbêj û Siyaçemane Hewreman hatiye taybetkirin û li wir şêwazên cuda yên stranbêjiya kevneşopî bên pêşkêşkirin. Bername di 7ê Adarê de bi şeveke fîlmê ya berhemên Hêvî Nîmat Gatar û Bêrîvan Saruhan tê bidawîkirin. Bi vê bernameyê rêze çalakiyan bi dawî dibe û rêxistinvan berê xwe bidin 8’ê Adarê, Roja Cîhanî ya Têkoşîna Jinê.
