Yekşem, 22 Mijdar 2026
  • Ji Bo Min
  • Favoriyên Min
  • Tomarên Min
  • Dîtinên Min
  • Blog
Video
Podcast
Zindî
Arşîv
Neşeriya Çalakiyan
Stêrk TV
  • DESTPÊK
  • ROJANE

    Girtiya nexweş Evîn Zapsû: Em ji pêvajoyê bawer dikin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Tulay Hatîmogûllari: Ji bo çareserkirina pirsgirêkên cotkaran em talîbê rêveberiyê ne

    Ji aliyê Stêrk TV

    Nobeda li pêşiya Wezareta Edaletê ya ji bo girtiyên nexweş di roja 6’emîn de ye

    Ji aliyê Stêrk TV

    Di Konferansa YCK-KURD Çukurovayê de banga ji bo rêxistinbûn û jiyana komînal

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li Dersim tayînkirina qeyûman di salvegera duyemîn de hate şermezarkirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Heyeta Îmraliyê ya DEM Partiyê çû Îmraliyê

    Ji aliyê Stêrk TV
  • KURDISTAN

    Li Qamişloyê mêr li dijî tundiya li jinê meşiyan

    Ji aliyê Stêrk TV

    Gerîlayên HPG û YJA Starê salvegera damezrandinê ya 48’an a PKK’ê nirxandin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Hejmara kesên li Awdananê hatin binçavkirin, gihîşt 12’an

    Ji aliyê Stêrk TV

    Ûgûr Kaymaz û bavê wî hatin bîranîn

    Ji aliyê Stêrk TV

    YNK û PDK’ê li Hewlêrê hevdîtin pêk anîn

    Ji aliyê Stêrk TV

    HPG’ê nasnameya 5 şehîdên Rojhilat eşkere kir: Şehîd pisûlaya me ne

    Ji aliyê Stêrk TV
  • JIN

    ‘Jin têkoşîna hebûnê didin’

    Ji aliyê Stêrk TV

    Koçberî, xizanî û tundî: Şerê bêdawî yê li dijî jinan

    Ji aliyê Stêrk TV

    Li gelek bajaran çalakiyên 25’ê Mijdarê

    Ji aliyê Stêrk TV

    Encamnameya civîna Platforma Yekîtiya Neteweyî ya Jinên Kurd

    Ji aliyê Stêrk TV

    Xizaniya jinan kûrtir dibe: Di serlêdanên DÎKASUM’ê de daxwaza piştgiriya aborî di rêza yekem de ye

    Ji aliyê Stêrk TV

    Divê jin li dijî hişmendiya baviksalar di komînan de xwe bi rêxistin bikin

    Ji aliyê Stêrk TV
  • ÇAND Û HÛNER

    Hunermendên jin: Jin azad nebe aştî û edalet jî nabe

    Ji aliyê Stêrk TV

    Artêşa Sûdanê êriş kir: 4 jê zarok 15 kes mirin

    Ji aliyê Stêrk TV

    Mihrîcana Filman a Rojava ya Navneteweyî di roja 3’yemîn de didome

    Ji aliyê Stêrk TV

    10’emîn Festîvala Navneteweyî ya Şanoya Kolanê li Kerkûkê dest pê kir

    Ji aliyê Stêrk TV

    Omer Bîçer: Divê sînemaya Kurd di pêvajoya aştiyê de hişê dîrokê biafirîne

    Ji aliyê Stêrk TV

    Uysal: Hêza çêker û hevgirtinê ya hunerê dikare tevkariyê li pêvajoya aştiyê bike

    Ji aliyê Stêrk TV
  • CÎHAN
  • YÊN DIN
    • Gotar
    • Civak
    • Rojava
    • Gotar
  • 🔥
  • HEMÛ BAJAR
  • AMED
  • STENBOL
  • BEHDÎNAN
  • ENQERE
  • ROJEV
  • QAMIŞLO
  • KOBANÊ
  • WAN
  • ŞENGAL
  • HESEKÊ
  • ŞIRNEX
  • MÊRDÎN
  • RIHA
  • LEZGÎN
  • ÊLIH
  • COLEMÊRG
Nûçeyên Lezgîn
Girtiyê 30 salan Tekin hate berdan: Em ê têkoşînê mezin bikin
Li Hewlêrê mirina bi guman a jinekê
Petrola di ser Îranê re ji bo Efganistanê hate birin wê bê lêkolîn
Agahî ji 2 jinên Kurd ên li Îranê hatin binçavkirin nayê wergirtin
Dadgeriya Îranê cezayê darvekirinê yê li 4 çalakgeran hatibû birîn erê kir
Dîtina TîpanAa
Stêrk TVStêrk TV
  • Kurdistan
  • Jin
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Rojava
  • Rojane
  • Cîhan
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
  • Ji Bo Min
  • Dîtinên Min
  • Tomarên Min
  • Favoriyên Min
Bigere
  • Kategorî
    • Kurdistan
    • Jin
    • Ciwan
    • Çand û Hûner
    • Cîhan
  • BAJAR
    • HEMÛ BAJAR
    • AMED
    • STENBOL
    • QAMIŞLO
    • ŞEHBA
    • REQA
    • WAN
  • JI BO TE
    • Ji Bo Min
    • Tomarên Min
    • Favoriyên Min
    • Dîtinên Min
  • RÛPEL
    • Podcast
    • Video
    • Wêne
    • Gotar
Hesabê we heye? Têketin
Me bişopîne
© Mafên belavkirinê li ba Stêrk TV parastî ne 2024. Hemû maf parastî ne.
Stêrk TV > Blog > Jin > Tilîliya Amazonan, îro bi zimanên din olan dide
Jin

Tilîliya Amazonan, îro bi zimanên din olan dide

Netewebûna jinê ya ku wekî rojekê hiltê, ne tenê erdnîgariyekê, hemû cîhanê germ dike. Tilîliya Amazonan, îro bi zimanên din olan dide.

Stêrk TV
Stêrk TV Dîroka nûkirinê: 6. Sibat 2026 Dema xwendinê: 8 dq.
Parvekirin

Jinên Amazon, bi salan tenê wekî beşek ji vegotineke mîtolojîk hatin qebûlkirin. Di mîtolojiya Yewnana Antîk de; ew fîgurên ku pergala mêrserwer xira dikirin, bêdestûr diketin qada şer, metirsok û “li dijî xwezayê” bûn. Lê belê her ku perdeya mîtê hat rakirin, hat dîtin ku Amazon ne tenê berhemên xeyalî ne; di nav qatên toz girtî yên dîrokê de wekî rastiyekê bilind dibin.

Di kolandina gorên çanda Îskît (Saka) de, di gorên jinan de dîtina tîr, kevan, şûr û amûrên hespan ev rastî derxist holê. Heya hîn bêtir, di hin îskeletan de rasthatina şopên tîr û şûran îspat kir ku ev jin ne tenê sembolên şerker in, wekî kirde suje bi awayekî fîîlî di nav şer de cih girtine. Îskîtan; ji Asyaya Navîn heta başûrê Kafkasyayê, ji bakurê Deryaya Reş heta axa Erdexan-Goleyê, di navbera sedsalên 8-3’an ên B.Z. de di erdnîgariyeke fireh de jiyan kirine.

Mîtolojiya Yewnanî, Amazon wekî “xirakerên pergalê” nîşan dan. Ji ber ku li gorî zihniyeta Yewnanî şer aîdî mêr bû; jina ku çek digirt, gefek bû li ser hiyerarşiya civakî. Ji ber vê yekê Amazon wekî bêrehm, xedar û tirsnak hatin pênasekirin. Vegotinên ku digotin ji bo tîrên xwe rehetir bavêjin pêsîreke xwe jê kirine jî, beşek ji vê xerîbkirinê bû. Di rastiyê de ev vegotin, wergera tirsê ya zimanê mîtolojîk bû ku li hemberî şervaniya jinê dihat hîskirin.

Li Rojhilata Navîn jî zihniyeteke wiha serdest bû. Hat xwestin ku şiyanên şerker ên jinê bi awayekî sîstematîk bên tepisandin. Avahiya sekuler a jinên Amazon û tilîliyên wan ên di dema şer de, ne tenê bangeke şer bû; nîşandana hêzeke kolektîf bû ku di serê dijmin de hejeke psîkolojîk ava dikir. Amazonan, bi şerkeriya xwe ax û gelên xwe parastin.

Ev xeta dîrokî, îro li Rojavayê Kurdistanê dîsa xuya ye. Jinên ku mohra xwe li Şoreşa Rojava xistin, ne tenê di qada şer de; di avakirina civaka demokratîk de jî roleke çalak girtin ser milên xwe. Saziyên jinan hatin avakirin, xebatên hişmendiyê hatin meşandin û jin, wekî kirdeya civakî ji nû ve hat pênasekirin. Ev destkeftî, bi taybetî ji bo zihniyeta cîhadîst bûn tirsa herî mezin. Ji ber ku li gorî vê têgihiştinê, bi destê jinê hatin kuştin dihat wateya “neçûna bihuştê”. Jin, wekî Amazonan, hêzeke ku pergalê xira dikir bû.

Hêrsa li hemberî jinê ku di pêkhateyên wekî DAÎŞ û HTŞ’ê de tê dîtin, ne tenê nefreteke rojane ye; berdewamiya hêrseke dîrokî ye. Ev hêrs, li hemberî parastina jinê ya ji bo xwe, ax û civaka xwe ye. Hêrsa li hemberî cenazeyekê, ne tenê daxwaza têkbirina neyar e; tirsa ji bihêzbûna jinê û kifşkirina hêza wê ya cewherî ye. Derxistina kezî û wekî xenîmetekê nîşandan, her çend wekî nîşandana qehremaniyekê bê nîşandan jî, di rastiyê de îfşakirina vê tirsê ye.

Her ku destkeftiyên jinan ên li Rojava xuya bûn, serhildana ku li Îranê bi dirûşma “Jin, Jiyan, Azadî” bilind bû, bû xelekeke din a vê berdewamiya dîrokî. Li hemberî êrîşên li ser Rojava, kezî bû sembolek; sînor derbas kirin û gihîşt parzemînan. Di vê pêvajoyê de dema ku piştevaniya netewî ya Kurd bi hêz bû, kezî di bîra hevpar a jinên cîhanê de wekî sembola berxwedanê cihê xwe girt.

Her keziyeke porê, çîroka yekitî û piştgiriya jinê bi xwe re hildigire. Por, ne tenê perçeyek ji bedenê ye; bîr e, nasname ye, berxwedan e. Çawa ku tilîliyên jinên Amazonan ji nav mîtan gihîştine îro, îro jî jin bi dengekî tenê dengê xwe bilind dikin. Dîrok careke din dubare dibe: Jin xwe diparêze. Tilîlî êdî ne tenê di erdnîgariyekê de, di guhên jinên cîhanê de olan didin; tên dîtin, tên şopandin û tên qebûlkirin.

Netewebûna jinê ya ku wekî rojekê hiltê, tarîtiyê diçirîne; ne tenê cihê ku lê ye, hemû cîhanê germ dike û ronî dike.

Şerê ku bi ferzkirinên Tirkiyeyê li Helebê destpê kir, ji bo Kurdan ne tenê pevçûnek bû; êrîşeke topyekûn bû ku dixwest Kurdan ji nexşeya siyasî rake û veguherîne qirkirineke fîzîkî. Li hemberî vê, gelê Kurd li çar parçeyan, li her devera ku Kurdek lê hebû, ket nav berxwedanê. Bi vî awayî ruhê netewî derket holê. Xwedîderketina gelên demokrat, mûxalîf û berxwedêr nîşan da ku ev têkoşîn ne bi tenê ye.

Hêrsa DAÎŞ’ê ya li hemberî jinên ku di têkoşînê de roleke çalak bûn, hîn kûrtir bû. Ev hêrs, daxwaza tolgirtinê ya zihniyeteke têkçûyî bû. Êşkenceyên ku li ser bedenên jinên berxwedêr hatin kirin, ne tenê pratîkeke şer bû; îfadeya kîneke dîrokî bû. Li Rojava ku bi şoreşa jinê tê naskirin, armanc ew bû ku şoreşa ku di şexsê jinê de bûye sembola azadiyê, ji holê rakin.

Li Rojava jinan parastina xwe ya cewherî birêxistin kirin; di qadên siyasî, civakî û leşkerî de xwe ava kirin. Tu zihniyeteke serdest û paşverû nekarî vê yekê qebûl bike. DAÎŞ’ê jî di têkçûna xwe de vîna jina azad ku roleke diyarker lîstibû, wekî hedefa sereke ya tolgirtinê destnîşan kir.

Dîmena wî çeteyê ku bi edaya serkeftinê tifa porê jineke jêkirî xistibû berîka xwe, di rastiyê de îfşakirina tirsa wî bixwe bû. Ev dîmena ku di medyaya civakî de cih girt, ne wêneya hêzê, wêneya têkçûnê bû.

Jinên Amazon ne çîrokek in. Ax derewan nake; gorên hatine kolandin rastiyê vedibêjin. Bedenên jinan ên ku bi çekên xwe ve hatine veşartin, hevwateya dîrokî ya wan vegotinên ku wekî mît dihatin hesibandin, derdixe holê. Tam wekî jêkirina porê jinên ku îro parastina xwe ya cewherî dikin. Ev çalakiya jêkirinê, rêyeke din a gotina “di parastina cewherî de cihê te tune ye” ye. Xwesteka fetisandina tilîliyan e.

Li Rojhilata Navîn jêkirina por, carinan îfadeya şîn û serhildanê ye li dijî kuştina xayînane ya xizmekî; carinan jî protestoyek e li dijî neheqiyê. Lê belê di heman demê de, wekî rêbazeke piçûkxistin, cezakirin û recmkirina jinê jî hatiye bikaranîn. Îro jêkirina porê jinan, îfadeya eşkere ya wê zihniyeta ku mafê parastina cewherî ji jinê re zêde dibîne ye: Peyama “bila bibe mînak (îbret), bila êdî tu jin çekê negire destê xwe” ye.

Lê belê her jina ku têgihîştî dibe; bêyî ku nasname, ol û sînoran nas bike, li dijî vê tundiyê berteka xwe nîşan dide. Qehremanî, bi derbeke meqesê jêkirina kezî nîn e; qehremanî, ew berxwedana ku di dil de tel bi tel tê hûnandin e. Êrîşa li ser keziyên por, îfadeya têkçûna li hemberî hêza jinê ye.

Netewebûna jinê ya ku wekî rojekê hiltê, ne tenê erdnîgariyekê, hemû cîhanê germ dike. Tilîliya Amazonan, îro bi zimanên din olan dide.

YÊN HATINE ÊTÎKETKIRIN HEMÛ BAJAR

Ji me agahî bistîne!

Eger tu bibî abone em ê nûçeyên lezgîn yekser ji maîla te re bişînin.
Eger tu bibî abone te we wateyê ku tu Polîtikaya Malpera Me dipejînî û dîsa tê wê wateyê ku tu Şert û Mercên me qebûl dikî. Tu kendî bixwazî dikarî ji abonetiyê derkevî
Çi Difikirî?
.0
.0
.0
.0
.0
.0
Nûçeya Berê Milîtan Efrîn: Keziyên porê me wê bibe tirsa we
Nûçeya Pişt re Li gelek bajaran qurbaniyên erdhejê hatin bîranîn
Nirxandinek Bike Nirxandinek Bike

Nirxandinek Bike Cancel reply

You must be logged in to post a comment.

Me Bişopîne!

Tu dikarî li ser gelek platforman rûpelên me bişopînî.
FacebookBiecibîne
TwitterBişopîne
PinterestPîn bike
InstagramBişopîne
YoutubeSubscribe
TiktokBişopîne
TelegramBişopîne
Google NewsBişopîne
LinkedInBişopîne
- Frekans -
Ad image
- Frekans -
Ad image

Navarokên Li Pêş

Mûrat Karayilan: Divê dewlet gavên cihê baweriyê biavêje

Ji Fermandariya NPG'ê Mûrat Karayilan guhertinên qanûnî yên têne nîqaşkirin nirxand û got, ji bo…

Ji aliyê Stêrk TV

Li DEM Partiyê serdanên ji bo cejnê

Bi wesîleya cejnê şandeyên CHP û Partiya Gelecek serdana DEM Partiyê kirin. Di serdanan de…

Ji aliyê Stêrk TV

Çeteyan zêdeyî 20 caran agirbest binpê kir

Êrîşên li ser bejahiya Hesekê û Kobanê dewam dikin; ev qadên bejahî gelek caran bi…

Ji aliyê Stêrk TV

Ev jî di be ku bala te bikşînin

Cîhan

Waliyê Washingtonê: ICE bi temamî ji kontrolê derketiye

Ji aliyê Stêrk TV
Jin

Li Hesekê, Til Temir û Dirbêsiyê çalakiyên 25’ê Mijdarê

Ji aliyê Stêrk TV
Kurdistan

Li Qamişloyê mêr li dijî tundiya li jinê meşiyan

Ji aliyê Stêrk TV
Cîhan

Hevdîtinên Koalîsyonê: Eisenkot bang li partiya Netanyahû kir ku were hevdîtinê

Ji aliyê Stêrk TV
Ya Berê Ya Pişt re
Stêrk TV
Stêrk TV
Stêrk TV

Li Ser Şopa Heqîqetê

Stêrk TV ji sala 2009an ve di warên siyasî, civakî, çandî û hunerî de weşanê dike. Bi nêrîna azadiya jinê û avakirina civakeke demokratîk, Stêrk TV xebatên civakî, çandî, hunerî, dîrokî, aborî û yên jîngehê dimeşîne. Di çarçoveya parastin û pêşxistina çand û zimanê Kurdî de, bi zaravayên Kurmancî, Soranî, Kirmanckî û Hewramî nûçe û bernameyên cûrbicûr amade dike û diweşîne. Stêrk TV xizmetê li çand û hunera Kurdî dike.

Facebook Twitter Youtube Rss Medium
Kategorî
  • Kurdistan
  • Rojane
  • Çand û Hûner
  • Cîhan
  • Jin
  • Civak & Ekolojî
  • Zanist
Rûpel
  • Têkîlî
  • Frekans
  • Derbarê me de
  • Şert û Merc
  • Rêgezên Malperê
  • Kar Xwestin
  • Kunye

© Stêrk TV. Hemû mafê wê parastîne

adbanner
AdBlock Asteng Dike
Malpera me de reklam hene, ji ber vê sedemê malpera me bixin listeya spî ya AdBlock'ê
Temam, ez ê li listeya spî zêde bikim
Hûn bi xêr hatin

Têkevin hesabê xwe

Te paroleya xwe jibîr kir?