Yekîtiya Ewropa (YE) di 1’ê Hezîranê de ji bo bilezkirina dersînorkirinê ya koçberên bêrêkûpêk li ser guhertineke vegerandinê û koçberiyê li hev kir. Qanûna ku ji aliyê rayedarên Yekîtiya Ewropayê ve di rêvebirina koçê de weke xaleke girîng a werçerxê tê dîtin, weke yek ji polîtîkayên herî hişk ên salên dawî tê nirxandin.
Komîserê ji Karên Hundirîn ên Yekîtiya Ewropayê Berpirsyar Magnus Brunner diyar kir ku guhertin wê ji bo kontrolkirina bi xurtî ya ketin û derketina li nava sînorên Yekîtiyê re bibe alîkar. Li gorî daneyan, di halê hazir de ji koçberên bêrêkûpêk ên biryar li ser dersînorkirina wan a ji Ewropayê hatiye dayin, ji sedî 29 ê wan di pratîkê de dikarin bêne dersînorkirin.
LI WELATÊN SÊYEMÎN NAVENDÊN VEGERANDINÊ
Yek ji xalên qanûnê yên herî zêde bûn cihên nîqaşê naskirina derfetê ji bo avakirina “Navendên vegerandinê” li derveyî sînorên Yekîtiyê bû. Li van navendan ku di çarçoveya lihevkirina bi welatên sêyemîn re bêne avakirin wê koçber bi demkî karibin lê bêne ragirtin.
Li gorî guhertina nû, şertê ku koçber tenê li welatên xwe yan jî li welatên ku têkiliya xwe pê re heye dikarin bêne vegerandin, ji holê radike. Zarokên dayik û bavê wan ne pê re ne li derveyî vê guherînê têne hiştin. Lê pêşî li wê yekê tê vekirin ku malbatên xwedî zarok dikarin ji navendên navborî re bêne şandin.
Tê gotin, Elmanya, Hollanda, Awûstûrya, Danîmarka û Yewnanistanê di amadekirina vê planê de bi roleke çalak rabû. Her wiha tê gotin, Îtalyayê jî li Arnavûtlûkê dest bi bicihanîna pêkanîneke bi heman rengî kiriye.
DEMA BINÇAVKIRINÊ TÊ DIRÊJKIRIN
Di çarçoveya qanûna nû de dema ragirtina koçberên li benda dersînorkirinê tê dirêjkirin. Di halê hazir de dema binçavkirinê herî zêde şeş meh e, lê wê karibe heta 2 salan jî bê dirêjkirin.
Her wiha dema qedexeyê ya ketina welêt jî tê dirêjkirin. Di gelek rewşan de dema qedexeyê ku 5 sal e, wê bibe deh sal. Ji bo kesên bi rîska ewlekariyê tê dîtin qedexe wê bêdem be.
NERAZÎBÛNA RÊXISTINÊN MAFÊN MIROVAN
Guhertin ji aliyê parêzvanên mafên koçberan û gelek endamên Parlamenta Ewropayê yên bi nêrîna çep tê rexnekirin. Di rexneyan de tê gotin, belavbûna kiryara binçavkirinê ya demdirêj dikare malbatan parçe bike û mafên mirovan ên bingehîn binpê bike.
LI BENDA ERÊKIRINA DAWÎ YE
Ji bo guhertin derbasî pratîkê bibe divê ji aliyê Parlamenta Ewropayê û dewletên endam ve bi fermî bê erêkrin. Tê gotin, eger ev pêvajo temam bibe wê qanûna koçê ya nû di mehên pêş de karibe bikeve meriyetê.
