Li Şengalê, hewldanên civaka Êzidî yên ji bo xurtkirina hêz û hebûna xwe di qadên siyasî û dîplomatîk de, di salên dawî de zêde bûne. Civaka Êzidî ku her dem rastî ferman û talanan hatiye û rê li ber îradeya wê ya siyasî hatiye girtin, ji bo çareserkirina pirsgirêkên civakî, îdarî û siyasî yên bi dewleta Iraqê re, sazîbûna xwe ya di qada siyasî de xurtir dike.
Herî dawî, di 9’ê Nîsanê de bi pêşengiya ciwanan, yekemîn kongreya Partiya Ciwan a Êzidî hate lidarxistin û ev partiya nû hate ragihandin. Di dîmenên kongreyê de jî xuya bû ku ciwanên Êzidî gihîştine asta îradeyeke siyasî ku karibin berpirsyariya civaka xwe bigirin ser milên xwe û di qada siyasetê de hêz, reng û dengê ciwanên Êzidî bidin naskirin. Beşdarên kongreyê destnîşan kirin ku di nav şerê cîhanê yê sêyemîn de avakirina vê partiya nû xwedî girîngiyeke mezin e; her wiha hêvî û bendewariyên xwe anîn ziman.
RIHAM HESEN: WÊ KEÇ Û XORTÊN ME SIYASETA ME BIKIN
Endama Koordînasyona TAJÊ, Riham Hesen, anî ziman ku avabûna Partiya Ciwan a Êzidî wê bibe gaveke xurt ji bo pêşketina civaka Êzidî û wiha berdewam kir: “Wê karibin barê doza Êzdatiyê bi dilsozî bigirin ser milên xwe. Avabûna partiyeke siyasî ji keç û xortên Êzidî, bi serê xwe serkeftineke mezin e ji bo hemû Êzidiyan. Ev yek hebûna me îsbat dike; êdî yên ku siyaseta me bikin wê keç û xortên me bin. Wê rê nedin ku careke din kesên ji derve li ser navê civaka me siyasetê bikin.”
QEHTAN XELÎL: CIWAN DIKARIN REWŞA SIYASÎ YA HERÊMÊ BIGUHERIN
Yek ji beşdarên kongreyê, çalakvanê sivîl Qehtan Qîranî, destnîşan kir ku ev gava ciwanan pir girîng e û wiha axivî: “Niha çend partiyên din ên siyasî yên Êzidiyan jî li Şengalê hene. Ya herî girîng ev e ku ev hêz karibin têkiliyên xwe xurtir bikin. Bi rastî jî Şengal hewcedarî tifaqê ye; çi hêzên leşkerî, çi aliyên siyasî û serokeşîrên Çiyayê Şengalê bin. Em bi hêvî ne ku ev partî bikeve xizmeta Çiyayê Şengalê û Êzdatiyê. Pir girîng e ku beşa ciwan a civakê bi vî karî radibe, ji ber ku dikarin rewşa siyasî li herêmê biguherin. Em bi hêvî ne ku gel jî piştevaniya wan bike da ku karibin bernameya xwe pêk bînin û ji bo Şengalê bibin hêz û qewet.”
PÎR HEYDER: WÊ CIWAN BIBIN XWEDÎ ÎRADEYA SIYASÎ
Rojnamevan Pîr Heyder jî bal kişand ser girîngiya xwe-rêxistinkirina ciwanan di qada siyasî de û wiha pê de çû: “Mafê me heye ku em partiyên siyasî ava bikin û di qada siyasî ya Iraqê de cih bigirin. Divê civaka Êzidî bi rêya siyasetê daxwaza mafên xwe bike. Ji sala 2003’yan heta 2014’an, partiyên siyasî yên ji derve zordarî li ser Êzidiyan dikirin û rê nedidan ku Êzidî bibin xwedî vîneke serbixwe. Îro gelekî girîng e ku ciwanên Êzidî bibin xwedî biryara xwe ya siyasî, em karibin partiyên xwe ava bikin û dîplomasiya xwe bi xwe bimeşînin.”
Pîr Heyder her wisa diyar kir ku bendewariya her kesî tifaqa siyasî ya Êzidiyan e û got: “Me gelek caran aniye ziman ku divê Êzidî di mijara siyaseta Şengalê de bibin yek. Îro pêwîst e hemû nêrînên Êzidiyan bibe yek û daxwaza mafên wan bi dengekî bilind were kirin. Girîng e ku hêzeke siyasî ya xurt a Êzidiyan hebe. Li gel hêza me ya leşkerî, divê hêza me ya siyasî jî hebe; ji ber ku îro ne tenê şerê leşkerî, şerê siyasetê jî tê meşandin. Divê Êzidî di qada siyasî de jî xwe xurt bikin.”
