Peymana ku 29’ê Çileyê (2026) di navbera QSD û Hikûmeta Demkî ya Suriyeyê de hat îmzekirin û 30’ê Çileyê hat eşkerekirin, wekî rojevek sereke ya herêmê û cîhanê cihê xwe diparêz e. Di çarçoveya pêkanîna bendên peymanê de li ser xalên leşkerî, ewlekarî, îdarî, aborî, perwerde û koçberiyê gotubêj, civîn û danûstendin tên kirin.
Heta niha zêdetirîn li ser ji nûve bicîhkirina hêzên leşkerî û hêzên ewlekariya hundirîn hatiye rawestîn û gav hatine avêtin. Dîsa di aliyê îdarî de jî hevdîtin hene.
Di peymanê de 2 bendên ku wekî xalên herî girîng û tevlîhev tên binavkirin jî mijarên koçberî û perwerdeyê ne. Li ser herdu xalan hîn danûstendinên berfireh nehatine kirin û gavên berbiçav nehatine avêtin. Lê di çend rojên dawî de mijara koçberiyê ketiye rojevê.
Li gorî agahiyên saziyên pêwendîdan ên rêveberiya xweser, di rojên pêş de wê ev mijar hîn zêdetir were axaftin û amadekariyên vegera koçberan tê kirin.
450 HEZAR KOÇBER LI BENDA VEGERÊ NE
Ger ku tu astengî dernekevin û plansaziyek hevpar were derxistin, zêdetirî 450 hezar koçberên ji Efrîn, Şehba, Heleb, Girê Sipî û Serêkaniyê wê karibin vegerin warên xwe. Li gorî peymanê pêwîste vegerek bi ewle çêbibe û li bajarên wan (Efrîn, Şehba, Girê Sipî û Serêkaniyê) pergala ewlekariya hundirîn were avakirin.
Hevserokê Mekteba Kar û Barên Civakî û Koçberan a Rêveberiya Xweser Şêxmus Ehmed derbarê hejmara koçberan de agahî dan ANHA’yê.
KOÇBERÊN EFRÎN û ŞEHBA
Dema ku dewleta Tirk û komên girêdayî wê 20’ê Çileyê 2018’an êrişî Efrînê kirin û 20’ê Adarê bajar dagir kir, zêdetirî 300 hezar kes ji Efrînê koçber bûn. Ji koçberan 200 hezar kes li bajar û barokên weke Til Rifat, Ehrez, Ehdas, Fafînê û 40 gundan herêma Şehbayê bicîh bûn. 8 hezar û 94 kes jî dîsa li herêma Şehbayê li kamponê Serdem (904 malbat, 3 hezar û 774 kes), Berxwedan (702 malbat, 2 hezar û 772 kes), Efrîn (122 malbat, 498 kes), Kampa Vegerê (145 malbat, 584 kes), Şehba (104 malbat, 466 kes) hatin bicîhkirin.
91 hezar û 906 kes jî li taxên Şêxmeqsud, Eşrefiye û gundewarên derdora Şehbayê bicîh bûn.
Dema ku komên girêdayî dewleta Tirk 1’yê Kanûna 2024’an êrişî herêma Şehbayê kirin, derdora 200 hezar koçberên Şehbayê berê xwe dan Tebqa, Reqa, Kobanê û Cizîrê. Beşek jî li taxên Şêxmeqsud û Eşrefiyê yên Helebê bicîh bûn.
Koçber li Tebqa, Reqayê, Kobanê û bajarên Cizîrê li zêdetirî 200 navendên weke dibistan, mizgeft û cihên werzîşê hatin bicihkirin. Her wiha gelek malbatan deriyên xwe ji koçberan re vekirin.
KOÇBERÊN ŞÊXMEQSUD, REQA, TEBQA
Koçberiyek din a bi êş, ji taxên Şêxmeqsud û Eşrefiyê yên Helebê çêbû. Dema ku komên hikûmeta demkî ya Suriyeyê ji 6 heta 12’yê Çileya 2026’an êrişî Şêxmeqsud, Eşrefiye û Benî Zêd kirin,
150 hezar koçber neçar man ku derbasî bajarên Tebpa, Reqa, Kobanê û herêma Cizîrê bibin. Koçber li van bajaran li 150 navendên dibistan, mizgeft û cihên werzîşê hatin bicihkirin.
Koçber hatibûn bicîhkirin, lê êrişan pêşiya wan berneda û 18’ê Çileyê careke din ket serê rê. Komên girêdayî hikûmeta demkî ya Suriyeyê û dewleta Tirk roja 17’yê Çileyê êrişî Dêrhafir û Tebqayê, roja 18’yê Çileyê jî êrişî Reqayê kirin.
Li gorî daneyên Heyva Sor a Kurd, 175 hezar kes derbasî herêma Cizîrê bûn û li dibistan, mizgeft, saziyên Rêveberiya Xweser û baxçeyên zarokan ên li bajarên Qamişlo, Hesekê, Dirbêsiyê, Amûdê, Girgê Legê, Rimêlan, Tirbespiyê, Çilaxa û Dêrikê hatin bicihkirin. Beşek koçberan jî derbasî bajarê Kobanê bûn.
KOÇBERÊN SERÊKANIYÊ Û GIRÊ SIPÎ
Koçberiyek mezin jî, li Serêkaniyê û Girê Sipî çêbû. 9’ê Cotmeha 2019’an artêşa dewleta Tirk û komên girêdayî wê, êrişî bajarên Serêkaniyê û Girê Sipî kirin. Di encama êrişên ku heta 16’yê Cotmehê dom kirin de herdu bajaran hatin dagirkirin. Lewma ji herdu bajaran derdora 150 hezar kes koçber bûn.
Malbatên koçber ji aliyê Rêveberiya Xweser ve li kampên Serêkaniyê û Waşokanî yên herêma Hesekê, kampa Til Semîn a di navbera reqa û bajarê Eyn Îsayê de û kampa Eyn Îsa hatin bicîhkirin. Di dema êrişên 18’ê Çileyê (2026) de, koçberên li kampên Til Semîn û Eyn Îsa de, careke din ketin ser rê. Beşek ji koçberan li gundên xwe yên derdora Kobanê û Eyn Îsa, beşek jî derbasî Kobanê bûn.
Li gorî agahiyan têkildarî vegera koçberan civîn tên çêkirin amadekarî didomin. Çavkaniyan diyar kirin ku di çarçoveya plansaziyan de wê ji bo cihên ku ewlekariya wan hatiye pêkanîn, veger pêk were.
