Pir caran bi hest, raman û kêliyên bîranînan me serpêhatiyên wan kêliyên hevrêtiya ku bûne şahid ji dîroka artêşbûna jina Kurd re nivîsand. Her wiha ew hevrêyên ku dibûn şahid ji wan lehengan re, ji me re jî dibûn danehev û parvekirina wan hestên ku di dilan de nixumandî. Di wêneyên albûma bîranîn û dil de hatine neqişkirin, her yek ji wan ronahiyek bû ji pirs û navnîşanên me re. Bi rastî jî her gerîlayek ruhê hevrêtiyê, dilsoziya bi nirxên azadî û dîrokê re bi hemû vegotinên xwe û bi kûrahiya hestên xwe re radixistin ber çavan.
Dîroka Starên Azadiyê, her kêliya wê serpêhatiyê, mîna rûpelek ji albûmeke pîroz e ku bi xwîn, keda bêhesab û têkoşîna jinên azad hatiye xemilandin. Lewma em di nav rûpelên demê de digerin. Dema ku behsa hevalekî şehîd dibe, dem êdî ne demeke asayî ye; dibe xelekek ku derbas bûn û paşerojê bi hev ve girê dide.
Di nivîsa vê hefteyê ya derbarê xeleka nû ya Xelat bi nasnav Hatîce Kasar de, wê ji zimanê heval û hogiran zêdetir cih bide wê guftogoya bi Rêber Apo re. Di bernameya wê ya dîtbarî de her gerîlayekê ew heqîqeta wê ya ku di jiyan û têkoşîna xwe de ava kirî, yek bi yek vegotin. Her wiha hin kêliyan em diçûn nîvenga berxwedana zindanan, hin deman em dibûn şahidê wê keda ku di baxçê pambûyan de xwehdan rijandî… Bi hin bîranînan re me xwe di nava şergeha Bagokê û hevrêtiya Xelat û Rojîn de dîdît. Lewma di bernameya dîtbarî ya Starên Azadiyê de heya astekê me cih da wan raman, hest û bîranînan. Îcar em ê bi hev re şopên wê lehenga li Akademiya Mahsum Korkmaz bi guftogo, pirs, nakokî, rexne û rexnedayînên ku bûyî rûmeta lehengiyekê, jiyan û têkoşînekê bixwînin.
RÊBER APO: Hinek rastiyên ku tên jiyîn hene. Hêrs û tengasiyên we hene. Di vê de hûn mafdar in jî. Lê belê em ji nav qiyameteke dijwar hatin. Ev, li Kurdistanê meşa azadiyê ye. Ger şêwazekî din ê meşê hebûya, ez jî wê wisa bimeşiyama. Lê nabe. Ger bi bazdayîna ser pirsgirêkan çareserî pêk bihata, min ê çil carî baz bida ser. Lê nabe. Ger me bikaribûya xwe di dehlîzan de veşartiba, bi zivronekan xwe xilas bikariba, me yê çil qat ji we çêtir bikira. Lê nabe. Tişta ku li paş dimîne, bêyî ku cih ji tu saptandinê re bê hiştin û bêyî ku tu ziravî li ber çavan bê derbaskirin, nêzîkbûna bi rastiyên xwe re ye. Li vir egîdî tam di vê xalê de derdikeve holê.
RÊBER APO: Şoreş, tê wateya derbaskirina van hemûyan. Tê wateya xwe danîna şûna van. Divê mirov bizane yê nû deyne şûna wê. Yên ku vê hêzê nîşan didin, bi pêş de diçin. Civaka rêhevalên saxlem derdikeve holê, yekîtiya pêşengan derdikeve holê.
Rêya derketinê, avakirina yekîtiyeke rast a şoreşgeran e. Pêwîstiya yekîtiyeke şoreşgeran a ku bi her tiştê xwe gihîştî ye, hakimê nefs û pîvanên xwe ye, teqez şaş nabe, şaş nade kirin, heta dawiyê dizane ka dê çawa bi pîvan tevbigere, dikare objektîf bibe, çav û dilê xwe ji rastiyan re nagire heye. Hûn ê vê seknê bijîn. Hûn dibînin ku tu çareya me ya din tuneye. Heta ev ne çareya me ye, tercîha me ye, ferzkirin e. Hûn çar-pênc an jî heşt salan di zindanê de girtine, ji we re gotine ji nav mirinan mirinekê biecibînin. Bi awayekî hov bi ruh û dilê we hatiye lîstin, hûn hatine rûxandin. Hûn bi sedan caran mirine û zindî bûne.
XELAT: Şaşiyeke min a din jî ev bû; min dizanî ku mirovên tên vir, bi erka fermandariyê gihîştine û di astekê de ne ku pîvanên partiyê bi temamî bi cih bînin. Axaftinên we, rêbertiya pratîk a li welat, nirxandinên we yên li ser van kesên ku ketine rewşeke tasfiyekar, li ser min jî bandorekî neyênî çêkir.
RÊBER APO: Bandorek çawa?
XELAT: Dibe ku niyeta kesî ne li ser dijminatiyê be, lê di pratîka ku dike de xizmetê ji wî re dike. Ya min ne tirs e, bêtir kêmasiyeke di kesayetê de ye. Ez difikirim ku ger ez bibim endamê erkek wiha, ger ez erk bigirim, dikevim nav dudiliya ku gelo ez dikarim bikim an na. Bêguman ev têkoşîn e, mirov kêmasiyan jî dike, bi vî rengî an bi wî rengî dikeve rewşeke neyênî jî. Weke kesayet, xwe ji wê rewşê re amade nedîtin mijara gotinê ye. Fikara ku ez jî wek endamên din bikevim heman rewşê, bikevim nav neyêniyek bi wî rengî çêbû. Piştî nirxandinên we, min dest pê kir ku ez vê dudiliyê derbas bikim.
RÊBER APO: Encama ku ji van axaftinan derdikeve holê; têkoşîn e, di bin lawaziyan de neperçiqandin e. Bi şerê xwe re bilindbûn û mezinbûn e. Di jiyana pratîk de jî me ev nîşan da. Li dijî TC’yê me tevgereke mezin a gel organîze kir. Gelo lawazbûn an neyênîbûn dikare çêbibe? Tam berovajî vê, hûn ê ji xwe re bêjin: “Di şexsê Rêbertiya Partiyê de têkoşîn û serkeftinên mezin tên mîsogerkirin, ez jî dikarim wisa bikim.” Encama ku ji hemû analîzan derdikeve holê ev e. Ez hemû xeletî û kêmasiyan datînim holê, dibe ku ev ji te re tirsnak tê.
XELAT: Erê, dem bi dem.
RÊBER APO: Kêmasiyên te yên herî mezin hebin jî, em wan jê qut dikin û diavêjin. Li şûna wan, em kesayetên bi hêz derdixin holê. Min ev qas rewş danî holê. Gelo PKK lawaz dibe? Hûn dibînin ku pêş dikeve. Hîn bêtir, ger hûn bibin mîlîtanên bi hêz, di cîhanê de pir hindik tişt ji destê me xilas bibe. Di PKK’ê de riya bihêzbûnê hatiye vekirin. Rexne we hemûyan digihîne hev. Em tûrikê birînên ku tijî kêm û nexweşî bûne dibirin. Her çend hinekî êş bide jî, laş tenduristiyê qezenc dike.
XELAT: Dema ez hestên hundirê xwe datînim holê, armanca min dîtina çareseriyê ye ji bo wê.
RÊBER APO: Hemû hewldana min ew e ku ez ji Başûr heta Bakur, ji Ewropayê heta Rojhilata Navîn sînoran heta dawî vekim. Em tevgera rawestandina wê burjuwaziya dewletê ne ku gelê me li cîhanê belav dike, wan bêwelat û kole dike. Hûn ê vê jî qebûl bikin. Em ê bi hêsanî bêjin ku revîna ji welat, qebûlkirina koledariyê li şûna azadiyê, bê exlaqiya herî mezin e û em ê bi awayekî bêrehim herin ser û hilweşînin. Divê hûn jî ji serî de bi vê bawer bikin. Em ji bîr nekin ku hûn şervanên azadiyê ne. Em şaş nebin û şaş nedin kirin. Rêhevaltiya me bi hinek nirxên bingehîn ve girêdayî ye, em bênavber şopdarên wan e. Em ji bo vê dijîn. Jîr bin û li gorî hêza xwe tevlî bibin. Riyeke din a derketinê, riya rûmetê, riya mezinbûnê tune ye. Hûn nikarin êşa xwe bi tu awayî din derbas bikin. Hûn nikarin tola xwe ji cîhana zilmê hilînin û hûn nikarin ji bo malbata xwe bibin ewladên bi xêr jî.
ÇAVKANÎ: JIN TV – STARÊN AZADIYÊ
