Komên girêdayî Hikûmeta Veguhêz a Şamê li ser taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê yên Helebê dorpêçeke giran dimeşîne û ciwanên Kurd tên revandin. Gelê her du taxan ji bo rakirina dorpêçê û êrîşên li ser taxan xwepêşandan li dar xistin. Hêzên girêdayî hikûmeta veguhêz gule li ser gel barandin û gelek welatî birîndar bûn.
Rêveberê Rêxistina Mafê Mirovan a Efrînê Îbrahîm Şêxo têkildarî êrîş û zextên li ser Efrîn, Şêxmeqsûd û Eşrefiyê ji ANF’ê re axivî.
ENDAMÊN HIKÛMETA ŞAMÊ HEVPEYMAN BINPÊ KIR
Îbrahîm Şêxo di despêka axaftina xwe de bal kişand ser nêzîkatiyên hikûmeta Şamê ên li ser taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê û diyar kir ku tevî ku di navbera Meclîsa Taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê û Hikumeta Demkî ya Şamê de hevpeyaman hatiye îmzekirin jî êrîş û dorpêç didomin û got, “Li taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê nêzî 500 hezar welatiyê ku piraniya wan Kurd in, hewl didin debara xwe ya rojane ava bikin û biparêzin. Dorpêçkirin û gefên ku li ser gelên taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê tên kirin, girtinên sivîlan li ser bendên kontrolê tên kirin û piraniya wan jî bêsûc tên girtin. Li aliyê din dema ku hevpeymana 1’ê Nîsana 2025’an di navbera Meclîsa Taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê û hikûmeta Şamê de hate îmzekirin, li ser xisûsiyetên taxê li hev kiribûn. Lê wekî ku em dibînin ku hikûmeta Şamê ev hevpeyman binpê kir. Li ser gelên taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê gef xwarin û di encamê wê de, di pevçûnên ku 6’ê Cotmehê navbera gelê taxê û endamên hikûmetê derketiye de du welatiyên taxê jiyana xwe dest dan û hejmarek mezin ji birîndaran çêbûn.’’
‘ARMANCA WAN VALAKIRINA HERDU TAXAN E’
Şêxo diyar kir ku komên çete yên girêdayî Emşat û El Hemzat li derdora taxê bendên xwe danîn û li ser wan bendan ciwanên Kurd didin girtin û wiha domand, “Ji ber komên Emşat û El Hemzat ên girêdayî Tirkiyeyê ne, bendên kontrolê li derdora taxan danîn, ev pevçûn derketin û li ser wan bendan ciwanên Kurd bê sûc digrin. Di van rojên dawî de jî bendên xwe li derdora taxan zêde kirine û gelek ciwanên Kurd digirin û êşkence li wan tên kirin. Her wiha li ser wan bendên kontrolê, êşkence li jinekê jî kiribûn. Gefan li welatiyan dixwin û gefên kuştina zarok û gel li welatiyan dixwin. Ev binpêkirinên ku li derdora herdu taxan tên kirin bi armanca tengkirin û valakirina taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê ne.”
‘EGER HIKÛMETA DEMKÎ NE BI WAN RE BE GELO TEDBÎRÊN WAN ÇI NE?’
Şêxo êrîşên di salên borî de pêk hatine bi bîr xist û wiha pêde çû: “Ji sala 2013’an û heta 2016’an bi dehan komên çete yekîtiya xwe îlankirin û bi hev re êrîşî ser taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê kirin. Niha jî dixwazin careke din êrîşên xwe dubare bikin. Helwesta hikûmeta demkî jî di vê warê de ne zelale û ev jî pirsekî girîng dide avakirin. Eger hikûmeta demkî ne bi wan re be gelo tedbîrên wan li hember wan koman çi ne?’’
‘HIKÛMETA ŞAMÊ RÊYÊN DIÇIN HERÊMÊN BAKUR Û ROJHILATÊ SÛRIYEYÊ GIRTINE’
Îbrahîm Şêxo da xuyakirin ku gelek alî naxwazin hevpeymana 1’ê Nîsanê bi ser bikeve û wiha got, “Ji ber ku ev hevpeyman ji bo tevahiya Sûriyeyê ye, Rêveberiya Xweser daxwaza xwe ji bo serketina hevpeymanê daye pêş. Lê îro komên wekî Emşat û El Hemzat ên girêdayî Tirkiyeyê naxwazin hevpeyman bi ser bikeve. Dema ku hevpeyman tê îmzekirin berpirsyarên Sûriye derbasî Tirkiyeyê dibe û li gorî wê daxuyaniyên xwe didin çapemeniyê. Îro rêya deriyê Dêr Hafir û rêya ku ji Şamê digihêje herêmên Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê ji aliyê hikûmeta Şamê ve hatine girtin. Ev dorpêç dibe sedem ku pêdiviyên gel ên jiyanî jî pêk neyên. Piştî şer û pevçûnên ku li ber deriyên taxên Şêxmeqsûd û Eşrefiyê çêbûn û agirbest hate îlankirin, lê çend seet derbas nebûn, ciwanekî Kurd li ser bendên kontrolê ji hêla endamên girêdayî El Emşat ve hate girtin. Gelek rewşên girtin û revandinê bi vî awayî derketin pêş.’’
‘DIVÊ RÊXISTINÊN NAVDEWLETÎ BINPÊKIRINAN BI BELGE BIKIN’
Rêveberê Rêxistina Mafê Mirovan a Efrînê Îbrahîm Şêxo di dawiya axaftina xwe de qala rola sazî û rêxistinên navneteweyî ya di sekinandina van kiriyaran de kir û wiha got, ‘’Îro erka sereke ya ku ji saziya mafê mirovan ango rêxistinên mirovî tê xwestin ew e ku van kiryar û binpêkirinên ku tên kirin belge bikin û eşkere bikin. Her wiha van belgeyan bigihînin aliyên eleqedar wekî komîteyên lêpirsîna navdewletî û li wir edalet pêk were. Eger ev belge negihêjin cihên xwe yên eleqedar û li ser van mijaran nesekinin, wê rewş ber bi aloziyek mezin û zehmetir ve biçe.’’
