Di sê mehên dawîn de li Îranê nêzîkî 500 hezar Efxanî bi darê zorê hatine dersînorkirin. Li gorî rêxistinên mafên mirovan, Îran di çarçoveya ‘’nêçîra sîxuran’’ de ya piştî şerê li gel Îsraîlê hatiye destpêkirin, welatiyên Efxanî hedef digire û bi vî awayî hewl dide dilê raya giştî xweş bike. Ev yek jî dibe sedem ku malbat bi darê zorê û bi awayekî komî ji welatên wan re werin şandin.
Lê belê şert û mercên li Efxanistanê gelekî xirab in. Piştî ku Talîbanê kontrola welêt xist destê xwe, welêt bi krîzeke mirovî ya gelekî mezin re rû bi rû ma. Li gorî Neteweyên Yekbûyî (NY) ji niviya nifûsê zêdetir yanî 23 milyon welatî hewceyî alikariya xwarinê ya lezgîn e.
Bi taybetî jî jin piştî bi sedan biryarên ji aliyê Talîbanê ve hatine girtin, ji mafê perwerde û karkirinê hatin mehrûmkirin. Ev yek nîşan dide ku krîzê herî zêde bandor li jinan zarokan kiriye.
Her wiha welatên Ewropayê jî her ku diçe deriyên xwe ji penaberên Efxanî re digirin. NY’ê têkildarî krîza heyî bang li civaka navneteweyî kir ku bi lez alikariyê bidin.
