Alîkarê Serokê Federasyona Elewî Bektaşî (ABF) Îbrahîm Karakaya ji ANF’ê re axivî û anî ziman ku bûyerên li Sûriyeyê diqewimin şerekî mezhebî nîne, lê polîtîkaya hevpar a hêzên emperyalîst û rêxistinên selefî ye.
Îbrahîm Karakaya anî ziman ku guhertina desthilatdariya li Sûriyeyê di çarçoveya Projeya Rojhilata Navîn a Mezin de li gorî berjewendiyên hêzên emperyalîst bi rengê destwerdanê pêk hat û got, “Destwerdana hêzên emperyalîst a li herêmê bi Bihara Ereb re li Tûnisê destpê kir. Fas, Tûnis, Lîbya û dor hat Sûriyeyê. Di guhertina ku xwestin li Fas û Tûnisê bikin de serketî bûn, lê belê li Lîbyayê şer hîn jî dewam dike. Li Sûriyeyê jî di sala 2011’an de ceribandin lê xitimîn. Di dema vê destwerdanê de gelên Sûriyeyê ji zorê ji welatê xwe neçar man koç bikin.”
‘REJÎMA ESAD NE ELEWÎ BÛ LÊ REJÎMEKE BAAS A NETEWEPERESTIIYA EREB BÛ’
Karakaya nerazîbûn nîşanî wê nêzîkatiyê da ku hewl dide rejîma Esad bi Elewiyan re weke hev bê nîşandan û got, “Rejîma Esad rejîmeke Elewî nîne, rejîmeke Baasê ya neteweperestiya Ereb e. Nasnameya Elewî ya şexsî ya Esad nayê wê wateyê ku li Sûriyeyê rêveberiyeke Elewî heye. Di nava rêveberiya Esad de Sûnî hîn zêdetir bûn. Farûk eş Şara ku siyasetmedarekî girîng ê rejîma Esad bû, xizmê Ahmed eş Şara ye ku em jê re Colanî dibêjin.”
Karakaya diyar kir ku hilweşîna Beşar Esad a Kanûna 2024’an di encama lihevkirinê d bû û got, “Weke ku tê zanîn Esad bêyî ku li ber xwe bide bi malbata xwe re li Rûsyayê bi cih bû û li Sûriyeyê rêveberî di nava rojekê de guherî, rêxistinên selefî yên cîhadîst bi navê HTŞ’ê kirin desthilatdar. Ev rêxistinî ew kom in ku bi rengê herî baş xizmetê ji emperyalîstan re bikin. Li Sûriyeyê Dewletên Yekbûyî yên Emerîkayê (DYE) li pey parekê ye. Deshilatdariya Erdogan a li Tirkiyeyê ji xwe li pey wergirtina parek ji Sûriyeyê ye. Xwedî wê ferasetê ye ku Artêşa Sûriyeyê ya Azad, HTŞ’ê xwedî dike, piştgiriyê dide wan. Ji xwe hiştî ku HTŞ’ê rêveberiya Sûriyeyê bi dest xist Wezîrê Karên Deve û Musteşarê MÎT’ê li Mizgefta Emewî nimêj kir ku ev yek nîşaneya herî şênber a vê piştgiriyê ye. Nimêja li vê mizgeftê ku serê Îmam Huseyîn hatibû nîşandan di heman demê de nîşaneya nêzîkatiyeke mezhebî bû. Desthilatdariya li Tirkiyeyê piştgiriyê dide tifaqa Sûnî ku selefiyan xwedî dike.”
‘MODELA RÊVEBERIYA PIR ÇANDÎ YA LI ROJAVA TIRKIYEYÊ ACIZ DIKE’
Karakaya diyar kir ku di heman demê de ji sala 2011’an û pê ve Kurdan xwe li Rojava bi rêxistin kirin, modeleke rêveberiyê ya pir çandî ya ji nasnameyên cuda ava kirin û vê yekê Tirkiye aciz kir.
Karakaya anî ziman ku Tirkiye naxwaze Kurdên li Rojava bibin xwedî statu û got, “Li Sûriyeyê piştî ku HTŞ bû desthilatdar li hemberû Durzî, Elewî û Kurdan şer hatiye ragihandin. Durzî ji ber ku bi rêxistin in û Îsraîl piştgiriya wan dike, nekarî zêde tiştekî bi wan bike. QSD jî ji ber ku hêzeke leşkerî ye, hêza wan têra QSD’ê nake. Tenê Elewî li holê dimînin. Ji ber vê yekê jî Elewî bi rengekî rêxistinbûyî ji aliyê komên cîhadîst ve têne kuştin. Di heman demê de ji warê xwe têne kirin û hewl tê dayin ku demografiya herêmên wan bê guhertin. Piştevaniyê herî mezin ê vê polîtîkayê mixabin desthilatdariya siyasî ya li Tirkiyeyê ye. Ev nayê qebûlkirin.”
Karakaya destnîşan kir ku êrişên li hemberî Elewiyan di heman demê de gefeke li ser Sûniyên alîgirê jiyana sekuler in û diyar kir ku ji ber vê yekê divê ev derdora Sûnî ya sekuler jî nerazîbûneke xurt nîşan bidin.
‘KURD NE CIHÊKAR IN, YÊN LI CIHÊKARIYÊ RAST TÊN KURD IN’
Karakaya bi dewamî got, “Gelek, yanî Kurd û cografya Kurdistanê di şerê parvekirinê yê yekemîn de bi çar parçeyan hate parçekirin. Lewma berevajî îdîayên desthilatdariyê Kurd cihêkar nînin, ji ber ku ew bi xwe hatine parçekirin. Astengkirina statuya Kurdan neheqî ye. Sînor li nava gelekî, li nava welatê wan hatiye danîn. Kurd li çar welatên ku lê hatine parçekirin bi jiyaneke mêtingeriyê re rû bi rû têne hiştin. Tirkiye naxwaze ku Kurd li ti parçeyî mafên xwe bi dest bixin. Aştî ne teiştekî welê ye. Bi dîtina min, desthilatdariya ku li Sûriyeyê tengav bû ji bo pêvajoyê ber bi aliyê xwe ve bîne li dora maseya aştiyê rûnişt. Û niha bi gefxwarina li Rojava hewl dide DEM Partiyê û bi giştî tevgera Kurd bitirsîne. Ji xwe aştiya dewletan li ser berjewendiyan ava dibe. Aştiyeke mayinde tenê bi aştiya gelan dibe.”
