Êrişên li serr cihên pîroz ên Elewiyan ku dema dawî zêde bûne, li nava raya giştî bû sedema nerazîbûnan. Li gorî Elewiyan êrişên li ser cihên Duzgun Bava û Elîf Ana êrişên yekane nîne, encamek ji polîtîkayên bi rêk û pêk e.
Di 14’ê Gulanê de li Dersimê êriş li ser ziyaretgeha Duzgun Bava hate kirin. Çend roj piştî vê bûyerê li Bazarcixê Tirba Elîf Ana bû hedefa êrişê. Saziyên Elewiyan bang kirin ku têkildarî êrişan lêpirsîneke berfireh bê kirin.
Hevseroka Komeleyên Elewiyan a Demokratîk (DAD) Mercan Gul anî ziman ku êriş bûyerên yekane nîne û mijar ji ANF’ê re nirxand.
Mercan Gul ragihand ku li dijî civaka Elewî êrişeke topyekûn heye û got, “Dewlet dixwaze dîroka her serdemê binivîsîne; yanî dixwaze dîroka me li gorî xwe ‘jinûve’ binivîsîne. Di vê demê de ku tê gotin, pêvajoya aştî û civaka demokratîk hatiye destpêkirin, sîstem hewl dide tiştekî bi berevajî bixebitîne û hebûna xwe dewam bike. Ev meseleyeke dûr û dirêj e; ji dîrokê heta roja îro dewam dike. Êrişên li ser pîrozmendiyên me, ya rast ji kuştina Gulistan Dokû an jî kuştin Rojîn Kabaîş cuda nîne.”
Ev êrişên li ser cografya, jinan û pîrozmendiyên Elewiyan parçeyek ji sîstemeke girêdayî hev e. Dema ku mirov bala xwe didin ser dîrokê, dibînin ku êrişên li dijî jinan ên di dema Komkujiya Dersimê de û êrişa li ser peykera Elîf Ana ku pîrozmendiya me ye ji hev cuda nîne; nikarin xwe li nirxên me yên nezindî jî rabigirin.
Weke ku ew dibêjin, ‘Kurdê herî baş Kurdê mirî ye’, ji bo wan Elewiyê herî baş jî Elewiyê mirî ye. Ji bo vê jî li her derê êrişan dike. Me çend roj berê dît, pîrên ku jê re ‘yên bi pasaporta gewr’ tê gotin li 81 bajaran civandin û rêyek li ber wan xistin, xwestin aqil bidin wan. Bi dîtina min, dewlet plan dike ku projeya xwe bi rêya van kesan bixe meriyetê.
Her ku em qadên xwe vala bihêlin, hinek hewl dide wê qadê bi rengekî qirêj dagire. Sîstem hewl dide li ser tinebûna Kurdan û Elewiyan avaniyekê ava bike; nêzîkatiya ‘Kurd nîne, baweriyeke bi navê Elewîtiyê nîne, hemû Misilmantî ye’ ferz dike û dixwaze di pratîkê de bi cih bîne.”
‘SÎSTEM JI JINÊ DITIRSE, LEWMA ÊRIŞÊ DIBE PÎROZMENDIYÊN ME YÊN JINÊ’
Mercan Gul destnîşan kir ku Elewî li ser bingeha baweriya Rêya Heq de xwedî çandekê ne, hewl tê dayin ku ev çand bê tinekirin û got, “Divê vê yekê zanibin; pîrozmendiyên Elewiyan û wekheviya me ya zayendî îro li cîhanê weke modelekê tê axaftin. Temsîliyeta wekhev a jin û mêr ku ji destpêka baweriya me û vir ve heye û sîstema hevserokatiyê ya ku em îro li qada siyasî dipejirînin, ji çanda Elewîtiyê ne.
Baweriya Rêya Heq baweriyeke welê ye ku xwe li gorî pêvajoyê nû dike û li ser bingeha maf û wekheviyê de hebûna xwe dewam dike. Nîşaneya herî mezin a vê yekê pîrozmendiyên me yên jinê ne yên weke Elîf Ana û Ana Fatma, her wiha ocaxên me yên bi navê jinan e. Sîstem ji ber ku ji jinê ditirse, destpêkê êrişê dibe pîrozmendiyên me yên bi navê jinê; lê belê bila vê nenixumînin; em van nas dikin.
Em van ji Dersimê, ji Sêwasê, ji Madimakê nas dikin. Dema dawî me dît ku li cografya Dersimê hestiyê jinan avêtin nava avê, bi destê wezîfedarên dewletê bedena jinê hate tinekirin, destdirêjî û destavêtin hate kirin. Dema ku êriş birin ser cihên baweriyê û peykerê pîroz ê Elîf Ana digotin ‘Li defîneyê digerin’ yan jî ‘kesekî aqlê xwe ne di serê xwe de bû’. Em vê nixumandinê qebûl nakin; em êdî ji van derewan bawer nakin.
Em soz didin ku bi her awayî baweriya xwe ya Rêya Heq, ziman, nasnameya xwe ya jinê û nasnameya xwe ya civakî biparêzin. Kes nikare me ji vê rêyê vegerînin. Heta ku em vê nasnameya xwe bi temamî bi dest nexin em ê nesekinin û xwedî li nasnameya xwe ya baweriyê derkevin.”
‘HEWL DIDIN KU ELEWÎTIYÊ JI CEWHERA WÊ DÛR BIXÎNIN’
Mercan Gul bal kişand ser ‘civîna bilind a pîr’an’ a li Dersimê ji aliyê dewletê ve hate lidarxistin û ragihand ku li vê derê xwestin ku baweriya Elewiyan asîmîle bikin, berê hin pîr’an dan vê yekê û got, “Dewlet hewl dide derdora xwe biafirîne. Dixwaze Elewîtiyê ji cewhera wê ya rasteqîn dûr bixîne û nehêle bigihêje nasnameya xwe.
Her ku em dibêjin, ‘Em xwedî baweriya Rêya Heq in, em ne di bin sîwana ti bawerî û olî de ne’, ew jî hewl didin me ji rastiya me dûr bixînin. Mixabin hinek jî di bin navê ‘pîr’an de avê diherikînin ser vî aşî ku bigerînin. Ev yek projeya dewletê ya ji bo dûrxistina Elewîtiyê ji cewhera wê ye. Bi kurtasî dixwaze Elewîtiyê ji cewhera wê dûr bixîne û bixe nava çarçoveyekê.”
