Konseya Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî dema komkirina delîlên li ser sûcên şer û binpêkirinên mafên mirovan ên li Srî Lankayê ku di nava dehan salên şerê navxweyî qewimîn, ji bo du salên din dirêj kir.
Biryara ku bi konsensusê hate qebûlkirin, ji bo mexdûr û malbatên wan ên bi salan e li edaletê digerin weke ronahiyeke hêviyê ya nû tê dîtin.
Şerê navxweyî yê li Srî Lankayê di navbera Pilingên Tamîlê (LTTE) û hêzên hikumetê de di navbera salên 1983-2009’an de qewimî. Di mehên dawî yên şer de hikumetê bombe li herêmên ku weke ‘herêma ewlehiyê’ hatibûn ragihandin barand û di encamê de tê texmînkirin nêzî 40 hezar sivîlên Tamîlî jiyana xwe ji dest dan.
Lê belê di nava 16 salên di ser şer re derbas bûn, hikumetên Srî Lankayê ev sûc red kir û li ser xeteke welê meşiya ku hesab nede. Xizmên qurbaniyan, parêzvanên mafên mirovan û rojnamevan zexta li ser dewletê dewam dikin.
Neteweyên Yekbûyî (NY) piştî ku hikumeta Srî Lankayê ji soza xwe ya avakirina ‘Mekanîzmayeke edaletê ya melez’ a li ser lêpirsîna sûcên şer vegeriya, ‘Projeya Hesabdayinê ya Srî Lankayê’ xiste meriyetê. Proje ji bo komkirina delîlan û piştgiriya ji bo pêvajoyên dadgeriyê yên navneteweyî yên gengaz tê meşandin.
Rêveberiya Serokkomar Dissanayake ku sala 2024’an bû desthilatdar, li gorî hikumetên beriya xwe gotinên nerm bi kar bîne jî xwe ji projeya NY’ê vedigire.
Li gorî pisporan, ji bo hikumet baweriyê bide divê beriya her tiştî gorên komî bêkêmasî bêne lêkolîn, testên DNA’yê bêne kirin û dawî li zexta polîs û îstîxbaratê ya li ser malbatên mexdûran bê anîn. Li welêt heta niha herî kêm 20 gorên komî hatin dîtin, lê belê têkildarî ti ji wan lêpirsîneke berfireh nehate kirin. Bi taybetî temamkirina kolandina gora komî ya Chemmani ya li nêzî Jaffnayê ji bo baweriya bi pêvajoya edaletê gelekî girîng tê dîtin.
Her wiha bang li hikumetê tê kirin ku qanûnên zordar rake, dozgeriyeke serbixwe ava bike û sozên xwe yên li ser destpêkirina pêvajoya dadgeriyê ya li dozên sembolîk bi cih bîne.
Pispor dibêjin, projeya komkirina delîlan a NY’yê ne tenê ji bo lêgerîna li edaletê ya li nava Srî Lankayê, di heman demê de di çarçoveya pîvana dadgeriyê ya gerdûnî de ji bo dozên gengaz ên li welatên cuda jî gelekî girîng e.
