Radyoya Dengê Gel ku yek ji kevirên bingehîn ên çapemeniya azad e, dawî li serpêhatiya xwe ya weşanê ya 23 salan anî. Radyoya ku bîra çapemeniya Kurd e, rêwîtiya xwe ya ku di sala 2002’an de bi navê Radyoya Dengê Mezopotamyayê da destpêkirin, bi navên Dengê Kurdistan û Dengê Welat domand û herî dawî bi Dengê Gel re dengê xwe ji zindanan heta çiyayyên Kurdistanê gihand.
Radyoya ku xwedî xeta weşanê ya ku paradîgmaya Rêber Apo ya azadîxwaza jinê, ekolojîk û demokratîk esas digre ye, ne tenê qutiyek muzîkê, di heman demê de ji bo gel dibîstanekî siyasî û çandî bû. Radyoya Dengê gel ku bi bernameyên xwe yên polîtîk, wêje, dîrok û stranan xwe gihand guhdarên xwe, mîrateyeke mezin li pey xwe hişt. Radyoya Dengê gel spasiya gelê Kurd û hemû guhdarên xwe kir û weşana xwe ya 23 salan bi sirûda neteweyî ya Kurd ”Ey Reqîp” bi dawî kir.
JI DENGÊ KURDISTANA SERBIXWE HETA DENGÊ GEL
Ji koordînatorên Radyoya Dengê gel Mustafa Rêzan diyar kir ku weşangeriya radyoyê ya di çapemeniya Kurd de, di Cotmeha 1992’an de bi Dengê Kurdistana Serbixwe destpê kir û di sala 1995’an de bi Dengê Mezopotamyayê re dewam kir. Mustafa Rêzan destnîşan kir ku Dengê Mezopotamyayê parçeyek ji têkoşîna gelê Kurd a li dijî qirkirin û asîmîlasyonê ye û di sala 2001’an de weşana xwe li navenda Ewropayê, paytexta Belçîka Brukselê dewam kiriye, lê di sala 2011’an de ji ber sedemên curbecur dawî li weşana xwe aniye. Rêzan diyar kir ku ev rêwîtî di sala 2012’an de bi navê Dengê Kurdistan dewam kir û destnîşan kir ku li dijî hemû êrîşên çand û qirkirinên fîzîkî, bûye dengê azadiya gelê Kurd. Mustafa Rêzan bilêv kir Dengê Kurdistan tevî zext û sansurên dewleta Tirk jî heta 2016’an bi biryardarî dewam kir, di sala 2016’an de bi navê Dengê Welat û piştî sala 2023’an bi navê Dengê Gel weşana xwe domand.
BÛ DENGÊ ŞOREŞA NETEWEYÎ YA KURDISTAN
Mustafa Rêzan gotina xwe wiha domand: “Ev deng, dengê şoreşa neteweyî ya Kurdistanê bû. Radyo, mîna televîzyonên neteweyî yên Kurdistanê, xwedî bandoreke mezin bû. Bû dengê berxwedana gerîla û zindanan û ev deng gihand çar parçeyên Kurdistanê. Tevî astengiyan jî, di çarçoveya derfetan de dengê şoreşê gihand gelê Kurd. Her wiha bû dengê hawara ku ji zindanan bilind dibû. Îzolasyon, zilm û zexta dewleta Tirk li zindanan gelekî giran bû. Dengê Gel, mîrasa radyoyên ku şopdarê wan bû hilgirt û bû dengê berxwedanê. Ji ber vê yekê bandoreke girîng çêkir. Bû pirek di navbera zindan û çiya û gel de, rastî gihand gel.”
Mustafa Rêzan anî ziman ku Dengê Gel mîsyona xwe temam kir û dawî li weşana xwe anî: “Tevî kêmasî û têrênekirina xwe, gihîşt asteke girîng. Mixabin, bi pêşketina teknolojiyê re mîsyona radyoyê jî kêm dibe. Medyaya dîjîtal pêş dikeve, çapemenî û weşangerî jî li gorî vê yekê pêş dikeve.”
‘ÇAPEMENIYA AZAD BI EZMÛNEKE NÛ RE RÛ BI RÛ YE’
Mustafa Rêzan bal kişand ser wê yekê ku bi pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk re serdemeke nû dest pê kiriye û got: “Bi gavên Rêber Apo yên ji bo aştî û civaka demokratîk re, têkoşîna azadiyê ya Kurdan jî kete serdemeke nû. Bê guman rola çapemenî û weşangeriyê jî diguhere. Karakterê serdemê vê yekê hewce dike. Eşkere ye ku bi rê û rêbazên kevnar naye meşandin. Çapemenî jî li gorî serdema nû, bi perspektîfeke nû xwe ji nû ve ava dike. Çapemenîya Azad bi ezmûneke wiha re rû bi rû ye. Pêwîst e di rêwîtiya rastiyê de xwe ji nû ve ava bike û ji nû ve xwe birêxistin bike.”
Radyoya Dengê Gel, bi sirûda neteweyî ya Kurdî “Ey Reqîb” dawî li weşana xwe anî.
