Piştî banga Rêber Apo ya 27’ê Sibatê, weke niyeta baş komeke gerîlayan a ji 30 kesan pêk dihat merasîma şewitandina çekan lidar xist. Bi vê merasîmê re pêvajo gihişte asteke nû.
Koma gerîla bi serkêşiya Hevseroka Konseya Rêveber a KCK’ê Besê Hozat, bi merasîmekê 11’ê Tîrmehê di saetên siharê de çekên xwe şewitandin. Şkefta ku gerîlayan merasîm lê lidar xist û şewitandina çekan, li raya giştî pir hate nîqaşkirin.
Sedat Ulugana yê ku li ser dîroka Kurdan lêkolînan dike, têkildarî van nîqaşan ji ANF’ê re nirxandin kir. Ulugana hilbijartina qada merasîmê û rituela agir, weke dîrokî çi îfade dike eşkere kir.
‘DI TEVAHIYA DÎROKÊ DE VÊ ŞKEFTÊ MALÛVANÎ JI KURDÊN BERXWEDÊR RE KIR’
Ulugana diyar kir ku merasîm pir bi wate ye û got, “Bi ciddiyet û disiplîn pêk hat. Hilbijartina cih xwedî paş perdeyeke dîrokî ye. Ev şkefta antîk, di tevahiya dîrokê de ji Kurdên berxwedêr re malûvanî kir.
Lê tişta em teqez dizanin, ev e: Şkefta Casenê malûvanî ji berxwedana Mîr Babanzade Abdurahman a salên 1806-1808’an re kiriye. Mîr xwe spart vir, qasî du salan darbe li paşayê zilmkar ê Osmanî xist. Piştre ev şkeft bû cihê xwespartinê yê Şêx Mehmud û hevalên wî yên ku sala 1920’an li dijî Îngilizan şer kirin. Li pey wê, Mam Celal ê ku li dijî rejîma Baas’ê şer kir.
Yanî li dijî hemû çêkerên mêtinger ên li Kurdistanê, bû hêlîna berxwedanê. Min ev merasîm wiha şîrove kir: ‘Me pişta xwe spart mala xwe yanî çiyayên xwe ku bi gelê me re bûye yek û di tevahiya dîrokê de li ber xwe da. Li ser navê şans dayîna aştiyê li vê şkefta ku bûye sembola berxwedanê, em aparata berxwedanê teslîm nakin, em bi îradeya xwe dişewitînin’.”
‘AGIR BI GELÊ KURD RE BÛYE YEK, SEMBOLA BERXWEDÊRÎ Û JINÛVE JI DAYIKBÛNÊ YE’
Ulugana bal kişand ser şewitandina çekan jî û diyar kir ku agir di dîroka Kurdan de xwedî cihekî girîng e û Kurd bi agir tên naskirin. Ulugana wiha got, “Di destpêka salên 1000’î de, pênaseyeke hevpar a muelîfên Ereb ji bo Kurdan heye: ‘Wisa tê gotin ku; Xwedê hemû mirov ji axê, van Kurdan jî ji agir çêkiriye’. Agir weke çand sosyo-dîrokî, bi gelê Kurd re bûye yek. Sembola berxwedêrî, ronahî û jinûve ji dayikbûnê ye. Di mîtolojiya cîhanê de agir mîlada jiyanê ye, weke zanistî tovika cîhanê agir e. Yê ax çêkirî, şêwe dayî çiyayan, piştre ew çiya helandî û veguherî zozanê, dîsa agir bi xwe ye.”
