Bi pêşengiya Yekitiya Jinan a Navneteweyî ji bo Aştî û Azadiyê, Tora Pêşengên Aştiyê û Komeleya Şawîşka, di 3 û 4’ê Sibatê de bi sernavê “Beşdarbûna jinan di avakirina Sûriyeya nû de pêdivî ye” kongreyek jinan li Qamişloyê hatibû lidarxistin.
Encamnameya kongreyê bi vî rengî ye:
PÊŞNIYARÊN SIYASÎ Û QANÛNÎ
“- Bi armanca yekkirina xebatên rêxistinên têkildarî pirsgirêkên jinan û mîsogerkirina beşdariya jinan di qonaxa derbasbûnê de, her wiha bi armanca beşdariya jinan di nivîsandina destûra nû ya Sûriyeyê de, banga lidarxistina kongreyeke nîştimanî ya jinên Sûriyeyê hate kirin.
– Divê temsîla jinan di komîteya nivîsandina destûrê û navendên biryardayînê (desthilatên rêveber, qanûnsaz û dadwerî) de mîna ye mêran be.
– Divê di destûra nû de bendên parastina mafên jinan, kirîmînalîzkirina tundiya li ser jinan û têkoşîna li dijî tundiyê hebin.
– Divê planeke nîştimanî ya parastina mafên jinan, pêkanîna peyman û biryarên navneteweyî yên têkildarî aktîfkirina rola jinan di navakirina aştiyeke mayînde û jinûve avakirinê de, were amadekirin.
– Divê edalet ji bo jinên ku di demên şer de mexdûr bûne, hatine koçberkirin û tundiya zayendî li ser wan hatiye kirin pêk were.
– Em banga rawestandina hemû kiryar, nêzîkatî û daxuyaniyên li ser esasê cudekariya civakî dikin. Divê peyman, biryar û lihevkirinên navneteweyî yên taybet bi mafên jinan û rola wan di avakirina aştiyê de werin pêk anîn û dawî li tundiya li ser jinan were anîn.
– Li hundir û derveyî Sûriyeyê platformên çalakvanên jinên Sûriyeyî werin avakirin ku nûnertiya dengê jinên Sûriyeyî bikin, dozên wekheviya di navbera her du zayendan de ji meylên siyasî werin cudakirin.
– Divê bi rêya piştgiriya lêkolînên girêdayî pirsgirêkên jin û jinên ciwanan werin kirin û bi rêya platforêmên xwecih û navneteweyî yên jinan werin belavkirin.
– Di demên şer de jîngeh were parastin.
PÊŞNIYARÊN ABORÎ
– Piştgirîkirina projeyên gêşpêdanê yên domdar û hêsankirina karsaziya jinan.
– Zêdekirina gihandina jinan ji çavkaniyên aborî û balkişandina li ser pêşketina jinên gundan.
– Pêşxistina û alîkdardayîna kooperatîfên jinan.
– Bi armanca dabînkirina jîngeheke ewle û piştgiriya jinan di kar de, her wiha ji bo parastina jinan ji destdirêjî û îstismarkirinê, divê sendîkeyek ji bo jinên kedkar were avakirin.
– Pêşxistina hişmendiya jinan li ser mafê mîras, pêşxistina xweseriya dirav û milk û mafê jinê yê karkirinê.
PÊŞNIYARÊN CIVAKÎ
– Pêşxistina çanda wekheviya zayendî û dadmendiya civakî, bikaranîna medyayê ji bo belavkirina van nirxan.
– Piştgiriya saziyên lênêrînê û parastinê, dayîna piştgiriya derûnî, civakî û yasayî ji bo jin û jinên ku bûne qurbaniyên tundiyê.
– Urf û edetên neyînî yên civakî (zewaca zarokan, zewaca hilbijarî, zewaca berdêlî, bêparkirina jinan ji mîratê, astengkirina perwerdeya jinan), binpêkirinên mafên jinan in. Li hemberî van urf û edetan divê hişyarî were belavkirin.
– Piştgiriya rêxistinên civaka sivîl ên têkildarî jinan û peydakirina mekanîzmayên berdewamkirina xebata wan.
– Şikandina qalip û rolên civakî yên stereotip û aktîfkirina rola wan di geşkirina civakî ya domdar de.
– Bihêzkirina rêvebiriya civakî ya jinan û piştgirîkirina xebatên wan ên ji bo avakirina aşitiyê û xurtkirina hevgirtina civakî.
PÊŞNIYARÊN PERWERDEHÎ Û REWŞENBÎRÎ
-Divê perwerdeya bingehîn ji bo her du zayendan mecbûrî û bêpere be. Divê perwerdehiya di astên bilind de li gorî îmkanên jinan/keçan bêpere be
-Divê meteryalên perwerdeyê werin pêşxistin. Divê qalibên klasîkî yên şaş ên der barê jinan de werin rakirin û perwerde ji îdeolojiya siyasî bê cudakirin.
– Piştgirîkirina perwerdeya jinan bi rêya platformên elektronîkî, kampanyayên fêrkirina li ser xwendin û nivîsandinê. Dabînkirina jîngeheke perwerdehiyê ya ewle.
-Divê ji bo bexşeyên zanistî, wezîfedarkirin û lêkolînên akademîk di navbera zayendan de derfet werin peydakirin.
– Telafîkirina windahiyên xwendinê yên zarokên keç ku di salên borî de ji ber koçberî û encamên şer dev ji xwendinê berdaye. Peydakirina mekanîzmayên naskirina bawernameyên xwendinê yên jinên ciwan.
Em jinên di vê kongreyê de hazir bûne, em teqez dikin ku em ê têkoşîna ji bo mîsogerkirina beşdariya jinên Sûriyeyî di tevahî qadan de bidomînin. Em di wê baweriyê de ne ku ne pêkan e Sûriyeya siberojê bêyî beşdariya rasteqîn a jinan di tevahî qadên jiyanê, siyasî, civakî û aborî de ava bibe.”
