Bertekên civaka navneteweyî yên li hemberî êrîşên dagirkeriyê yên çeteyên HTŞ, DAÎŞ û dewleta Tirk ên li ser Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê (Rojava) berdewam dikin. Siyasetmedara Fransî û parêzvana mafên mirovan Genevieve Garrigos têkoşîna Kurdan a li dijî DAÎŞ’ê bi bîr xist û got ku xiyaneta li Rojava nayê qebûlkirin. Garrigos bi pirsa “Ji bo piştgriyê bidin Kurdan ma divê li Parîsê êrîşeke nû çêbibe?” bang li hêzên navneteweyî kir ku têkevin nava tevgerê.
‘XETEREKE KU DEMDIRÊJE BERDEWAM DIKE’
Garrigos serdana xwe ya di sala 2025’an bi komek siyasetmedarên Ewropayê re li Rojava kiribûn bi bîr xist û destnîşan kir ku xetereyên ji bo herêma xweser ji wê demê ve hebûn. Garrigos got, “Wekî berê, armanca sereke ya êrîşên li ser herêmê ew e ku modela ku li wir hatiye bicîhkirin hilweşînin. Demokrasî, wekheviya zayendî û jiyana hevbeş a gelên cûda ji hêla hin kesan ve nayê qebûlkirin.”
Garrigos diyar kir ku Tirkiye demek dirêj e ku hem bi êrîşên organîzekirî û hem jî bi hêzên cîhadîst êrîşan li ser herêmê dike û wiha domand: “Di serdana me de, me ev hemû gefan tespît kirin. Piştî em vegeriyan me di serî de Fransa û gelek alî agahdar kirin û daxwaz kir ku herêma xweser were parastin û bi fermî were nas kirin. Mixabin, daxwazên me cîdî girtin û îro, hem herêm û hem jî hemû gelên li wir di bin gefek mezin de ne. Hikûmeta demkî ya Sûriyeyê ji aliyekî ve dibêje ‘em ê Kurdan nas bikin’, ji aliyê din ve jî peymanên heyî binpê dike û êrîşên giran dike.”
‘JI BO HEMÛ GELAN GEFEKE CÎDÎ YE’
Garrigos destnîşan kir ku êrîşên komên cîhadîst ne tenê ji bo Kurdan, di heman demê de ji bo hemû gelên li herêmê jî gefek cidî ye û got, “Ev êrîş ne tenê ji bo Kurdan gefek e; ji ber ku em dizanin ku ev ji bo hemû kêmneteweyên li wir jî gefek e.”
‘KURD BI XIYANETA ROJAVAYÎ RE RÛ BI RÛ NE’
Garrigos anî ziman ku hêzên Rojavayî xiyanetê li hevalbendê xwe Kurdan dikin û wiha domand: “Ev ne cara yekem e; hêzên Rojavayî di dîrokê de gelek caran xiyanet li Kurdan kirine. Kurd ji bo berjewendî û hevkariyên stratejîk ên Rojavayî têne qurbanîkirin, an jî dikin mijarê bazarê. Raya giştî ji bo şerê li dijî DAÎŞ’ê pir hesas bû; bi taybetî piştî êrîşên li Fransa û deverên din û dîmenên ji Reqayê dihatin tirsnak bû. Divê neyê jibîrkirin: di wan dîmenan de serê mirovan jê dikirin, çarmix dikirin û nîşan didan, kesên ji nasnameyên cûda ji avahiyan davêtin. Ev hemû bû sedema seferberiya gel û dewletan. Tirsa cîhadîzmê bi saya têkoşîna ku li kêleka Kurdan hate meşandin, hate derbaskirin. Ew Kurd bûn ku li dijî DAÎŞ’ê şer kirin, nemaze jinan. Me wan rûmetdar kirin, wan kirin qehreman, lê îro em wan ji bîr dikin. Çima em wan ji bîr dikin? Ji ber ku berjewendiyên jeopolîtîk bi Erdogan re, berjewendiyên bi hikûmeta demkî ya Şamê re û xwesteka Dewletên Yekbûyî ya Emerîkayê zeviyên petrolê kontrol bike.”
‘JI BO TÊKEVIN TEVGERÎNÊ MA DIVÊ LI PARÎSÊ KOKUJIYEK NÛ ÇÊBIBE?’
Garrigos diyar kir ku hêza rastîn a li pişt êrîşan Tirkiye ye, destnîşan kir ku bêdengiya li hember van êrîşên dijwar nayê qebûlkirin. Garrigos wiha domand:
“Hêza Kurdan li herêmê û modela ku li herêma xweser hatiye avakirin her gav wekî gefek ji bo Tirkiyeyê hatiye dîtin. Li gorî Enqereyê, ev model gefê li ser pergala heyî ya li Tirkiyeyê diafirîne. Ev pergala ku li Rojava li ser bingeha wekheviya di navbera jin û mêran de û di navbera hemû civakan de hatiye pêşxistin, modelek e ku li tu deverek din li Rojhilata Navîn tune ye û ji hêla gelek kesan ve wekî gef tê dîtin. ji ber ku ew ji bo gelên din dibe mînak û îlham.
Tiştê ku îro li Kurdistanê diqewime pir xemgîn e û em tu bertekek nabînin. Gelo Fransa û welatên din berî ku piştgiriyê bidin Kurdan û alîkariya ku ew dixwazin bidin wan, ma divê li Parîsê êrîşeke din çêbibe? Ya ku bi rastî hewce ye piştgiriya hewayî ye. Ji ber ku yek ji pirsgirêkên herî mezin ên li ser erdê îro ev e ku hêzên cîhadîst ji hêla Tirkiyeyê ve bi dron û pergalên çekên pêşkeftî têne piştgirîkirin. Parastina hewayî dikare bi rastî rewşê aram bike û bihêle ku Kurd dîsa serwer bibe.”
‘PARASTINA WAN DEYNÊ ME YE’
Siyasetmedar û çalakvana mafên mirovan Genevieve Garrigos banga parastina Rojava kir û wiha bi dawî kir: “Dema ku ez li Rojava bûm, ez pir bandor bûm; bi taybetî ji wêrekiya van jinên ku li dijî DAÎŞ’ê şer dikin. Ev ne tenê têkoşîneke çekdarî bû; di heman demê de têkoşîneke ji bo jiyan û rûmeta wan bû. Dema ku min serdana goristana şehîdan li Kobanê kir, ez pir bandor bûm.
Ez dixwazim vê yekê ji Emmanuel Macron re bibêjim: Kurdan terknekin, Kurdan ter. Ji ber ku nirxên ku ew diparêzin nirxên ku em jî diparêzin in. Wan her gav van nirxan parastine, ew her gav hevalbendên me bûne. Werin em hêjabûna xwe ya ji bo vê hevalbendiyê nîşan bidin û alîkariya wan bikin.”
