Çiyayên Kurdistanê bi dewlemendiya xwe ve di Rojhilata Navîn de xwedî bedewiyek bêdawî ye. Her çiyayekî Kurdîstanê bi tena serê xwe xwedî efsaneyekê ye. Her çiqas bên bilêv kirin jî mirov jê têr nabe. Mirov dizane ku xweşikiyên li ser rûyê erde di bilindahiyan de veşartiye. Di milekî de şikeftên xwezayî, di milekî de zinarên bilind û tûj ku rê nadin û heta dawiyê asêne, di mile din de jî kaniyên kû mirov ji vexwarina ava wan têr nabe.
AV MIFTEYA JIYANÊ YE
Av heta cihê kû lê diherike li derdora xwe jiyanê ava dike, şînkahiyê geş dike yanî ji bo zindiyan dibe sitargeh. Em dikarin bibejin ku têgîna jiyan bi avê re ava dibe. Ji bo rêwiyan jî dibe qurtek ava cemidî ku henaseya wan hênik dike.
Kaniya gerîla Zinar ji yek ji wan kaniyane ku li derdora xwe jiyanek hevpar ava kiriye, li derdora kaniyê hemû cure nebat şîn bûne, geş bûne û belavî hemû dolê bûne. Ev dol jî ji bo rêwiyan dibe cihê behnvedanê û kêliyên herî bi qîmet.
LI BER PALA ÇIYAYAN TASEK AVA SAR PARVE DIKE
Ev kanî li eyaleya Pirîzê di quntarên çiyayan de ye. Rixmê hemû zor û zahmetiyên xwezayê û erîşên hewayî jî dev ji xwedîkirina ewladên xwe bernedaye, hêj bi îhtîşamek mezin diherike û mirov dibêje qey sond xwariye ku wê ewladên xwe hertim têr av bike.
Gundiyên li heremê jî ji vê kaniyê av werdigrin û pêdîviyê xwe pêk tînin. Kaniya Şehîd Zinar li qadê xwedî rolek mezine. Ji bo vê jî herkes qedrê ve kaniyê digre. Dem bi dem tê paqijkirin û derdora wê tê çêkirin. Gelek kes di ber kaniyê de ked didin û xwîdan dirijînin.
KED Û GIRÊDANBÛNA HERÎ RESEN
Yek ji wan jî gerîla Zinar ê ciwane ku bi baldariyek mezin kaniyê diparêze. Dema ku gundiyên heremê kaniyê paqij dikin tim bi wan re dibe alîkar, di çêkirina dîwarê kaniyê de kedeke mezin dide. Ev dihêle ku di navbera gerîla Zinar û gundiyên heremê de dostaniyek mezin pêş bikeve.
Gerîla Zinar di nava lêgerinan de ye. Ji bo wî jiyana azad bi ked û tekoşînek hevpar ve gengaze. Piştî ku gerîla Zinar şehîd dikeve gundiyên heremê navê kaniyê dikin ‘Kaniya Şehîd Zinar’. Ji bo ku ked û fedekariya gerîla Zinar tu carî neyê jibîrkirin navê wî li kaniyê tê kirin. Wek ava vê kaniyê Zinar jî diherike dile hemû rêheval û dostên xwe.
