Li gorî raporê, ji 32 dewletên ku bûyerên bi vî rengî li wan qewimîn 10 jê bi rengekî îronîk endamên Konseya Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî (NY) ne.
Konseya Mafên Mirovan a Neteweyên Yekbûyî rapora Sekreterê Giştî Antonio Guterres nirxand ku 17’ê îlonê hate weşandin. Di raporê de hate ragihandin ku bersivdayinên li hemberî kesên bi mekanîzmayên NY re dixebitin li 32 dewletan qewimîn.
Rapor balê dikişîne ser zêdebûna zextên li derveyî sînor ên li ser kesên dûrî welatê xwe dimînin. Alîkara Sekreterê Giştî ya ji Mafên Mirovan a NY’ê berpirsyar Ilze Brands Kehris got, “Kêmbûna gilî û gazinan a ji hin aliyan ve nayê wateya pêşketinê, lê belê dibe ku nîşaneya atmosfera tepisandinê ya giran be.”
Dîrektora New Yorkê ya International Service for Human Rigts (ISHR) Madeleine Sicnlair jî got, “Her bûyereke bersivdanê-êrişê dengekî bêdengkirî temsîl dike. Dewlet dema ku kesên bi Neteweyên Yekbûyî re diaxivin ceza dike, ne tenê êrîşî kesekî dikin, her wiha êrîşî wê sîstemê jî dikin ku ji bo parastina wan ava bûye.”
Di rûniştina konseyê de gelek welatan bûyerên şênber xistin rojevê. Parêzvanên mafên mirovan ên zext li wan hate kirin û nûnerên welatan ên xistin rojevê bi vî rengî ne:
– Welatên BENELUX’ê: Bal hate kişandin ser rewaş rojnamevana ji Cîbûtî Kadar Abdî Îbrahîm, parêzera ji Cûntemalayê Claûdîa Gonzalez Orellana, parêzvanê mafên mirovan ê ji Hong Kongê Chow Hang-Tung, rojnamevanê ji Cîetnamê Pham Doan Trang û xebatkarên rêxistina Viasna ya ji Belarûsê.
– Bi navê Awûstralya, Kanada û Zelanda Nû hate axaftin û zextên li ser civaka sivîl a li Nîkaragûayê, ragihandina ‘tundrew’ a rêxistinên gelê xwecihî yê li Rûsyayê û zextên li ser tîma hiqûqî ya Jimmy Lai yê ji Hong Kongê hatin vegotin.
– Lihtenştaynê berdana aktîvîsta Misrî Alaa Abd El-Fattah bi kêfxweşî pêşwazî kir û işaret bi Loujain Al-Hathloul ê ji Erebistana Siûdî û Îbrahîm Hegazy ê ji Misrê hate kirin.
– Çekyayê rewşa Alexey Gorinov ê ji Rûsyayê, Danîmarkayê rewşa Abdulhadî Al-Khawaja yê ji Bahraynê, Fîlîstînê jî êrîşên li hemberî Raportora Taybet a Fîlîstînê ya Neteweyên Yekbûyî Francesca Albanese xiste rojevê.
– Almanyayê Alexey Sokolov ê ji Rûsyayê, navenda Viasna ya ji Belarûsê rewşa hiqûqnasê îranî Mohammad Seifzadeh, parêzerên Çînî Yû Wensheng û Xû Yan, ji Hong Kongê Chow Hang-Tung, rojnamevana Misrî Basma Mostafa, Olnar Alberto Ortiz Bolivar ê ji Venezûelayê û Maximilienne Ngo Mbe û Alice Nkom ên Kamerûnê vegot.
Midûra Mobîlîzasyon û Kampanyayê ya ISHR Elise Golay bang kir û got, “Ji bo têkoşîna li hemberî bêcezahiştinê divê Sekreterê Giştî dozên nehatine çareserkirin hemûyan li beşa şopandinê bi cih bike û êirşên li ser pisporên Neteweyên Yekbûyî binirxîne. Di rewşeke berevajî de wê zerar li bandor û baweriya bi sîstemê bibe.”
