Peymana dawîn a derbasdar di navbera DYE û Rûsyayê de New Start, îşev bi awayekî fermî bi dawî dibe.
Guterres bidawîbûna peymana heyî weke ‘’ji aliyê aşitî û ewlehiya navneteweyî ve weke kêliyeke gelekî girîng’’ pênase kir.
Sekreterê Giştî yê NY’ê diyar kir ku rîska bikaranîna çekên nukleerî gelekî bilind bûye û got: ‘’Têkçûna destkeftiyên dehan salan, di demeke ji vê xirabtir pêk nayê.’’
Sekreterê Giştî yê NY’ê bang li DYE û Rûsyayê kir ku bêyî ku zêde wext derbas bibe vegerin ser maseyê û di çarçoveya bêçekkirineke nû de li hev bikin.
DYE û Rûsya zêdetirî ji sedî 80’yê serikên nukleerî di destê xwe de digirin. Ji dema Şerê Sar ve ye di navbera her du welatan de hin lihevkirinên têkildarî kontrola çekên nukleerî di meriyetê de bû.
Peymana New Start ya ku di sala 2010’an de hate îmzekirin, derpêş dikir ku her du alî dikarin herî zêde 800 pergalên pekandinê, balafirên bomberdûmana giran û 1550 serikên nukleerî yên stratejîk ên hatine bicihkirin di destê xwe de bigirin. Peymanê di heman demê de di nava xwe de mekanîzmayeke teyîdkirinê dihewand.
Li gel bidawîbûna peymanê cîhan derbasî pergaleke nukleerî ya kêmtir tê kontrolkirin, bû. Bi taybetî jî piştî êrîşên Rûsyayê yên di sala 2022’yan de li ser Ûkraynayê dane destpêkirin, çavdêrî di sala 2023’yan de hatin sekinandin û vê yekê pêvajo hesastir kiribû.
Guterres ev yek anîn ziman: ‘’Ji nîv sedsalê zêdetir e cara ewil e ku em bi cîhaneke ku di navbera DYE û Rûsyayê de tu sînorên cebilxaneya nukleerî tune ye re rû bi rû ne.’’
Her wiha DYE, di sala 2019’an de ji Peymana Hêzên Nukleerî yên Nîvmenzîl ya di sala 1987’an de li gel Rûsyayê îmze kiribû, vekişiyabû.
