Bi hilweşandina rejima Baas a di 8’ê Kanûna 2024’an deriyek hêviya azadiyê ji gelê Sûriyeyê û jinên Suriyeyê re vekir. Lê hatina rêveberiya Heyet Tahrîr El Şam (HTŞ) a ku ket şûna rejîma Baasê li Sûriyeyê ti guhertin ava nekir. Berovajî wê rêveberiya HTŞ’ê gel ber bi komkujian ve bir. Beramberî vê yekê jî di 13’ê Adara 2025’an destûrek ku nûnertiya jinê nake ji aliyê rêveberiya HTŞ ve hat ragihandin. Derbarê wê mijarê de Endama Desteya Hevserokatiyê ya Meclisa Sûriyeya Demokratîk (MSD) Şêra Osê ji ANF’ê re axivî.
‘JI BO SÛRIYEYÊ NEXŞEYEK NÛ TÊ XÊZKIRIN’
Şêra Osê bal kişand li ser rewşa Suriyeyê ku di pêvajoyeke hesas re derbas dibe û got, “Piştî hilweşandina rejîma Baasê li Suriyeyê nexşeyeke nû tê xêzkirin. Piştî ku gelê Suriyeyê û bi taybet jinan ewqasî êş kişand, bi hilweşandina rejîma Baasê re hêviyek ava bû. Rejîma Baasê li hember jinê her cureyê tundî pêk dianî. Jin ji her aliyê civakê dûr xistibû. Jin êdî gihiştibû asteke ku heta refa şeşan nema karîbû xwendina xwe dewam bike. Hişmendiya ku ‘şerm e jin derkeve derve û bi pêş bikeve’ di serê civakê de diçand. Lê piştî rejîma mêr-dewlet hat hilweşandin, ev yek ji bo jinan bi taybetî bû cihê kêfxweşî û hêviyê.”
‘JINAN BI TÊKOŞÎNA XWE DESKEFTIYÊN XWE BIDEST XISTIN’
Şêra Osê di nava axaftinê xwe de got, bi destpêkirina Şoreşa Rojava re ya ku bû çirûska jina azad, hêviya jinan şîn kir û axaftina xwe dewam kir: “Şoreşa Rojava ji bo jinan bû ruh. Ji ber ku pergala dewletê ya bi destê mêr hate ava kirin ruhê jin fetisand bû. Rastî jî jin xwedî wê hêza mezin a şoreşê bû. Jin bi têkoşîna xwe bi sedan destketî bidest xistin û li hember çeteyên DAÎŞ’ê sekinîn û DAÎŞ têk birin. Jin xwe di nav hemû qadên civakê de sembola serkeftinê hildan û jina Herêma Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê bû nimûne ji tevahî jinên cîhanê re.”
DESTÛRA COLANÎ NAYÊ PEJIRANDIN
Şêra Osê destûra ku bi destê rêveberiya HTŞ’ê ya ku serkeşiya wî Colanî dike imza kiriye rexne kir û got: “Dema me şoreş bi navê jinê ava kir wê demê me soza berxwedan û parastina mafê jinê da. Em wek şoreşger bi vê yekê bawer bûn da ku wê her dem jin di qadên civakê de pêşengiyê bin. Jin ne jinên berê ne. Ev jinên ku Colanî dixwaze mafê wan winda bike jinên azadîxwaz in û pêşengên Şoreşa Rojava ne ya ku di bin navê Şoreşa Jinê de hat nasîn. Ji ber wê ti kes nikare mafê jinan têk bibe û ev destûr nayê qebûlkirin.”
‘PÊWÎSTE JIN CIHÊ XWE DI NIVÎSANDINA DESTÛRÊ DE BIGRE’
Şêra Osê da zanîn ku bi tevlîbûna jinan a di nava qadên civakê de guhertinek pir mezin li Rojhilata Navîn ava kir û bi ketina rejîma Baasê re jî hêviya jinên Herêma Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê hîn bêhtir mezin bû û wiha domand: “Ev hikûmeta nû ya bi fikrê olek radîkal dixwaze jinan careke din vegerîne mîna berê, lê bi tu awayê nikare. Mafê jin ji sedî 50 di destûra nû ya Sûriyeyê de heye. Ji bo vê destûrê, pergala hevserokatiyê yê herî giring e. Bila ev hikûmet bizane desturek bêyî mafê jin wê nikaribe gelê Sûriyeyê bi rêve bibe. Ji ber jin bingeha azadî û demokrasiyê ye.”
Şêra Osê bi bîr xist ku di nivîsandina vê destûrê de nêrînên jinê nebû û ev destûr nûnertiya jina azad nake û pê de çû: “Dixwazin jina azad bifetisînin. Piştî ewqas salên têkoşînê û heta roja me ya îro jin têkoşîn dike. Desturek bi vî rengî li ser jin derkeve wê neyê qebûl kirin. Pêwîste jin bixwe di nivîsandina vê destûrê cihê xwe bigre û zagonên xwe bixwe binivîse. Ji ber dema em dibêjin bila mafê me di destura nû ya Sûriyeyê de hebe ne tenê bi awayek nivîskî ye. Em pratîkî vê yekê dixwazin da ku civakek bi nêrîna jin ava bibe.”
Şêra Osê di dawiya axaftina xwe de anî ziman ku pêwîste nêrînên her pêkhateyek di Sûriyeyê de were girtin û ji nûve destûra Sûriyeyê were nivîsandin û got: “Pêwîste hemû jin ji her pêkhateyê vê destûrê qebûl neke û li hember vê siyasetê serî hilde û em qebûl nekin bi fikrê zilamê serdest car din bindest bibin.”
