Serokê Dewletên Yekbûyî yên Emerîkayê (DYE) Donald Trump di daxuyaniya xwe ya roja Sêşemê de ragihand ku li Gronlandê amadekariyên ‘’mezin ên lêgerîna petrol, gaz û madenê’’ tên birêvebirin.
‘GRONLANDA ME YA NÛ Û XWEŞIK’!
Trump Groland weke ‘’Gronlanda nû û xweşik’’ pênase kir û da zanîn ku pisporan diyar kiriye ku li herêmê rêjeya petrola ku bi hêsanî were bidestxistin ji herêmeke din gelekî zêdetir e.
Daxuyaniya Trump, nêzîkî sê mehan piştî lihevkirina ku li DYE’yê hate îmzekirin û têkiliyên Gronlandê yên li gel Washingtonê xurt dike, hate dayîn. Serokê DYE’yê piştî lihevkirinê anî ziman ku wê Groland ji aliyê ewlehiya Ewropa û DYE’yê ve roleke ‘’gelekî mezin’’ bilîze.
POZÎSYONA STRATEJÎK Û GIRÎNGIYA WÊ YA LEŞKERÎ
Trump destnîşan kir ku Gronland ji aliyê parastina Ewropa û DYE’yê ve xwedî girîngiyeke stratejîk e. Trump bi bîr xist ku li herêmê tim leşkerên DYE’yê tên bicihkirin û got ku Gronland di navbera Rûsya û DYE’yê de rêya herî kurt e.
Donald Trump piştre got ku li dijî êrîşên muhtemel li herêmê wê moşek, balafirên bêmirov û pergalên çekan ên din werin bêbandorkirin û diyar kir ku cihê Gronland di operasyonên leşkerî de avatanjên girîng pêşkêş dike.
Trump beriya niha bi daxuyaniyên xwe yên têkildarî girêdana Gronlandê ya bi DYE’yê ve bûbûn sedema derketina rageşiya li gel welatên Ewropayê. Piştî lihevkirina têkildarî kêmkirina rageşiya di navbera DYE û Ewropayê de pozîsyona stratejîk û çavkaniyên xwezayî yên herêmê dubare ketin rojevê.
DESTÛRÊN MADENÊ HENE LÊ BELÊ PROJEYÊN LÊGERÎNÊ NEDIYAR IN
Gronland, ji bilî xakên dewlemend, ji aliyê çavkaniyên petrol û gazê ve jî balê dikişîne ser xwe. Li gel helîna morenên cemserê îhtimala vebûna rêyên behrî jî girîngiya stratejîk a herêmê zêde dike.
Lê belê Trump di daxuyaniya xwe de têkildarî bê ka wê xebatên lêgerînê yên tên plankirin kengî û li ku dest pê bikin, agahiyeke şênber neda.
Hêjayî bibîrxistinê ye ku li Gronlandê tevî ku nêzîkî 135 destûrên madenê yên zêdetirî 60 şîrketan hene jî li giravê bes du maden dixebitin.
