Endamê Komîteya Navendî ya Partiya Komunîst a Tirkiyeyê (TKP MK) Omer Agin destnîşan kir ku pêvajoya berî 27 salan bi dîlgirtina Rêber Apo ya di encama komployeke navnetewî de dest pê kiribû, îro li Rojava bi hedefgirtina paradîgmaya Tevgera Azadiyê berdewam dike. Agin got: “Êdî her kes dibîne ku di serî de li dijî Birêz Ocalan, li hemberî Tevgera Azadiya Kurd û gelê Kurd komployeke mezin tê rêxistinkirin.”
Agin bal kişand ser wê yekê ku ji bo komploya sala 1998’an dest pê kir û îro di şexsê Rojava de berdewam dike baş were fêmkirin, divê mirov li dîroka Kurdan binêre û ev nirxandin kir:
“Dema mirov li dîroka Kurdan dinêre; komployên pêşîn ên dewletên herêmê û hêzên mêtinger ên ku Kurdistan parçe kirine, tenê destpêkek bûn. Di dîroka Kurdan de mînakên van komployan pir in. Em dikarin Kela Dimdimê û Kanî Pençezêrê wek mînak bidin. Wê demê rêberên ku nirxên gelê Kurd diparastin, bi taybetî ji aliyê Îran û dewletên herêmê ve hatin hedefgirtin û ji bo astengkirina destkeftiyên gelê Kurd çi ji destê wan hat kirin. Divê mirov mînaka Mahabadê jî bi bîr bîne. Di sala 1975’an de jî bûyerên bi vî rengî qewimîn. Gengaz e ku mirov van mînakan zêde bike.
Lê belê komploya berî 27 salan di 14’ê Sibatê de destpê kir û îro di 4’ê Çileyê de ji nû ve dest pê kiriye, ji aliyê çawaniyê ve xwedî taybetmendiyên cuda ye. Çi di wateya teng de çi di wateya berfireh de, bi armanca belavkirina destkeftiyên gelê Kurd ên bi têkoşîna demdirêj a Tevgera Azadiyê bi dest xistine; di serî de dewletên global û dewletên mêtinger ên klasîk ên herêmê, bi peymanên taktîkî û stratejîk li dijî Kurdan û bi taybetî li dijî Birêz Ocalan komplo rêxistin kirine.
Ev tespît ne tenê çavdêriyeke piçûk e. Qonaxa ku têkoşîna Kurdan gihîştiye, destkeftiyên wan û rêbazên ku pêş xistine, fêmkirina sedem û naveroka vê komployê hêsan dike. Tevgera Azadiya Kurd bi salan têkoşîn kir û hinek hêzên din ên demokrasiyê piştgirî dan vê têkoşînê. Tevgerên li beşên cuda yên Kurdistanê jî bi rêbazên xwe ji bo azadiya Kurdan xebitîn.
Lê belê Tevgera Azadiya Kurd ne tenê di wateya klasîk de ji bo azadiyê, di heman demê de ji bo azadiya sosyo-ekonomîk a Kurdan jî xebitî. Heta ji bo vê azadiyê paradîgmayên nû pêş xistin û bi ramanên ku mêtingeriyê ji holê radikin berê xwe da sosyalîzmê. Bi sûdwergirtina ji nirxên sosyalîzma reel, bi nirxandina kêmasiyên dîrokî û bi nêrîneke rexneyî, di çarçoveya ‘yekitiya dijberan û qanûna têkoşînê’ de rêyeke ber bi azadiyê ve pêş xist. Ev rêbaz wekî konfederalîzma demokratîk û neteweya demokratîk hat binavkirin û têkoşîn di vê çarçoveyê de hat meşandin.”
Agin bi bîr xist ku ligel hêzên herêmî û kûrevî yên komplo rêxistin kirine, hinek Kurd jî ketine nav wê şaşitiyê ku komplo tenê li dijî rêberê tevgerê an jî hedefeke sînorkirî ye û wiha berdewam kir:
“Lê rewş ne wisa bû. Hinek kesan bi awayekî nerasterast Kurd bi tenê hiştin. Wan nekarî vê pêvajoyê rast binirxînin û Tevgera Azadiyê tawanbar kirin. Dîsa jî, gelek kesên di nav tevgera Kurd a bi aqilmendî û yekitiya netewî ya gel de cih digirin, nekarîn pêvajoyê bi têra xwe kûr analîz bikin. Kurdan di dîrokê de di wateya klasîk de ji bo mafên netewî yên demokratîk an jî dewletên xwe yên netewî têkoşîn kirin. Ev têkoşîn bi Tevgera Azadiya Kurd re dest pê nekir; tevgerên berê jî ji bo van mafan xebitîn. Lê belê êdî di çarçoveya burjuva ya klasîk de, di nav paradîgmaya netew-dewleta kapîtalîst de ne pêkan bû ku Kurd bigihîjin azadiyê. Di bingeha hemû azadiyan de azadiya aborî hebû.
Îro li Başûrê Kurdistanê avaniyeke federal heye; lê ne bi îstîkrar e û avaniyeke ku Kurd bi rastî xwedî statû bin nîne. Ji ber vê yekê, avakirina neteweyeke demokratîk an konfederalîzm, ji aliyê Tevgera Azadiya Kurd û rêberên wê ve hatiye parastin û pêşxistin.
Komploya yekem, di pêvajoya 15’ê Sibatê de, armanc kir ku paradîgmaya pêşketî hîn di rewşa embriyoyê de bifetisîne. Geşedana konfederalîzma demokratîk û avabûna neteweya demokratîk bi piştgiriya neteweyên din, hêzên demokrasiyê yên cîhanê û hêzên gelan ên enternasyonal, hedefa sereke ya vê komployê bû. Di serî de Amerîka, hemû hêzên emperyal ji ber vê yekê Tevgera Kurd û Birêz Ocalan hedef girtin.”
Omer Agin anî ziman ku komploya duyemîn bi êrîşên Helebê hatiye destpêkirin û ev nirxandin kir:
“Komploya duyemîn li Helebê dest pê kir. Armanc ew bû ku Kurdan li qadê bi tenê bihêlin û bi provokasyonan rê li ber avabûna demokratîk bigirin. Tevgera Azadiya Kurd bi eşkere kirina provokasyonan û bi piştgiriya gel ev komplo pûç kir. Sedema herî mezin a pûçkirina komploya duyemîn ew bû ku Kurd li dora yekitiya netewî ya demokratîk çeperên xwe neterikandin.
Îro Şerê Cîhanê yê Sêyemîn ku li seranserê cîhanê berdewam dike, Rojhilata Navîn kiriye qada şer a sereke. Hêzên emperyal û dewletên herêmê dixwazin astenga Kurdan ji holê rakin. Kurd hem mafên xwe yên netewî yên demokratîk diparêzin hem jî paradîgmayên xwe yên sosyalîst û demokratîk pêş dixin. Ji ber vê yekê her tim dibin hedefa komployan. Lê belê Tevgera Azadiya Kurd bi rêbazên demokratîk û aştiyane bi pêş ve diçe û vîna gel dike bingeh.
Bi kurtasî, divê komplo di çarçoveya dîrokî û rojane de werin nirxandin. Yekitiya netewî ya Kurdan û têkoşîna wan a demokratîk, li dijî komployan xala herî mezin a berxwedanê ye.”
