Li Enqere, Îzmîr û Stenbolê parêzvanên mafên mirovan û xizmên girtiyan ji bo girtiyên nexweş daxuyanî dan.
ENQERE
Însiyatîfa ji Girtiyên Nexweş re Azadî, di hefteya 628’emîn a çalakiya xwe de têkildarî rewşa girtiyê nexweş Îzzethan Aykût, li Kolana Sakaryayê ya navçeya Çankaya ya Enqereyê daxuyanî da. Endamên Şaxa Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) a Enqereyê û parazvanên mafên mirovan beşdarî daxuyaniyê bûn. Di çalakiyê de pankarta ‘Tedawî maf e nayê astengkirin, divê girtiyên nexweş demildest bên berdan’ hate rakirin. Girseyê dirûşmên ‘Bila girtiyên nexweş bên berdan’ û ‘Tecrîd êşkence ye, divê tecrîd bi dawî bibe’ berz kir.
Metna daxuyaniyê ji aliyê Hevseroka ÎHD’ê ya Enqereyê Sevîl Turgut ve hat xwendin.
Sevîl Turgut, bal kişand ser rewşa girtiyê nexweş Îzzethan Aykût ku 30 sal e di girtigehan de ye û wiha axivî: “Îzzethan Aykût di girtigeha Girtî ya Tîpa T ya hejmar 1 a Afyonkarahisarê tê ragirtin. Nexweşiyên wî yên giran hene û mayîna wî ya li girtîgehê xetere ye. Nexweşiyên weke ne terbûna dil, ne terbûna kezeba reş, behntengiya kronîk, nexweşiya kezep, vertîgo û demek dirêj e nexweşiyên çermê jî lê peyda bûne. Li gor raporên ÎHD’ê jî nexweşiyên wî yên berê jî hene û ew nexweşî berdewam dikin. Ji bo dermankirina diranan 850 dolar pere daye lê dermankirina wî ji ber guherîna girtîgehê pêk nehatiye. Ji ber êşa diranan di sala 2024’an de ji bo dermankirinê xwestiye biçê nexweşxaneyê lê ji ber ferzkirina lêgerîna nav dev qebûl nekiriye, dermankirina wî jî pêk nehatiye. Ji ber nexweşiyên wî yên giran divê di 16’ê Îlona 2026’an de bihata berdan. Lê Lijenya Çavderî û Îdare berdana wî taloq kiriye. Endameke lijneyê nexweşiya wî berçav girtiye û berdana wî ji nû ve hatiye nirxandin. Dîroka nirxandina nû di 18’ê Kanûna 2026’an de ye. Rewşa nexweşekî bi vî rengî giran ku 30 sal e di girtigehê de ye, nayê qebûlkirin ku 3 meh dîsa di girtigehê de bimîne. Ew dem ji bo jiyana wî dibe xetereyek. Divê Lijneya Çavderî û Îdare ye rewşa giranbûna nexweşiyên wî û girtina wî ye 30 salan ber çavan bigire û biryara berdanê bide.”
Daxuyanî bi berzkirina dirûşmeyan bi dawî bû.
ÎZMÎR
Şaxa Îzmîrê ya Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD), ji bo balê bikişîne ser rewşa girtiyê nexweş ê Mehmet Elçe yê li Girtîgeha Tîpa R a Xarpêtê tê ragirtin daxuyaniyek çapemeniyê û çalakiyeke rûniştinê lidar xist. Di daxuyaniyê de pankarta ‘Girtiyên nexweş dimirin bê deng nemîne nebe hevparê sûc’ hate vekirin. Nûnerên partiyên siyasî û rêxistinên civak sivîl û gelek welatî beşdarî daxuyaniyê bûn.
Metna daxuyaniyê ji aliyê Hevberdevka Komîteya Girtîgehên Navendî ya ÎHD’ê parêzer Nazli Tûran ve hate xwendin.
Nazli Tûran, diyar kir ku ji aliyê Lijneya Tenduristiyê ya Nexweşxaneya Bajêr a Fethî Sekîn a Xarpêtê ve derbarê girtiyê nexweş Mehmet Elçe de rapora astengdariyê ya bi rêjeya sedî 93 hatiye amadekirin û bi awayekî eşkere biryara ‘nikare bi tenê jiyana xwe bidomîne’ hatiye dayîn û wiha got: “Li gel van hemû nexweşiyên kronîk ên giran, rewşa tenduristiya Mehmet Elçe di 7’ê Îlona 2026’an de careke din giran bûye ku ev yek bûye sedema rakirina wî ya nexweşxaneyê. Mehmet Elçe tenê ji ber ku hikûmxwarê muebbeta giran e nayê berdan. Li aliyekî rêjeya astengdariyê ya sedî 93 û raporên fermî yên bijîşkî yên bi gotina ‘nikare bi tenê jiyana xwe bidomîne’ hene, li aliyê din jî li pêşiya dermankirin û azadiya wî astengiyên qanûnî têne derxistin.”
Nazli Tûran, destnîşan kir ku divê mafê jiyanê û rûmeta mirovahiyê li gorî cureya cezakirinê, nîşaneya sûc an jî rejîma înfazê neyê guhertin û wiha pêde çû: “Divê înfaza Mehmet Elçe, bi berçavgirtina rewşa wî ya tenduristiyê ya heyî û tespîta ATK’ê ya bi gotina ‘nikare bi tenê jiyana xwe bidomîne’ yekser bê taloqkirin, ew bê berdan û gihîştina wî ya bi xizmeta tenduristiyê ya giştî ya ku hemû nexweşiyên wî yên kronîk vedihewîne, bê misogerkirin. Mewzûata qanûnî ya ku pêşî li ber berdana hikûmxwarê muebbeta giran ên bi sedema nexweşiya giran digire, divê bi esasgirtina mafê jiyanê lezgînî bê guhertin.”
Daxuyanî bi çalakiya rûniştinê bi dawî bû.
STENBOL
Komîsyona Girtîgehan a Şaxa Komeleya Mafên Mirovan (ÎHD) a Stenbolê çalakiya “Rûniştina F’yê” ya 756’an a du hefteyan carekê tê pêkanîn, li pêşiya avahiya komeleya xwe ya li navçeya Beyoglûyê lidar xist.
Komîsyonê di çalakiya vê hefteyê de bal kişand ser rewşa tenduristiyê ya Mehmet Huseyîn Maral ê 33 salî ku li Girtîgeha Ewlehiya Bilind a Burdurê tê girtin.
Endama MYK’a ÎHD’ê Gulseren Yolerî, diyar kir ku Maral du caran krîza dil derbas kiriye, yek ji damarên dilê wî hîn jî girtî ye û di heman demê de nexweşiya gurçikê û kezebê li gel heye.
Hate ragihandin ku Maral di van demên dawî de careke din rakirine nexweşxaneyê û hat xwestin ku bi lezgînî bê tedawîkirin.
ÎHD’ê banga astengnekirina tedawiya Maral û serbestberdana wî kir.
